ناونیشانی بابەت: پاشەکشەی نەتەوە لەبەردەم هەژموونی حیزبدا: لێکدانەوەیەکی کۆمەڵناسی و سیاسی
١. ڕەهەندی کۆمەڵناسی:
لە "خێڵەوە بۆ "حیزب"
کۆمەڵناسیی سیاسیی کورد پێمان دەڵێت کە پارتە کوردییەکان
لەبری ئەوەی مۆدێلێکی هاوچەرخی مەدەنی بن، زۆرجار وەک "خێڵی سیاسی" کار دەکەن.
(گواستنەوەی وەلا): لە کۆمەڵگەی کوردییدا، وەلا (Loyalty) لە خێڵ و عەشیرەتەوە گواستراوەتەوە
بۆ ناو حیزب. حیزب لێرەدا تەنها ڕێکخراوێکی سیاسی نییە، بەڵکو "ناسنامەیەکی جێگرەوەیە".
پەیوەندیی مرید و مورشید: ئەو مۆدێلە پەروەردەییەی کە
حیزب ئاراستە دەکات، ڕەگی لە تەسەوف و پەیوەندیی نێوان شێخ و مریددایە. حزب ئەم فۆرمە
کۆنە ئاینی و کۆمەڵایەتییەی وەرگرتووە و بەرگێکی سیاسیی بە بەردا کردووە. ئەندام ناپرسێت،
بەڵکو تەنها "جێبەجێ دەکات"، چونکە گومانکردن لە حیزب وەک "کفر"
یان "خیانەت" وێنا دەکرێت.
٢. ڕەهەندی فەلسەفی:
دۆگمای ئایدۆلۆژی و "ئەویتر"ی نەیار
لە ڕووی فەلسەفییەوە، ئەم پارتانە لەسەر بنەمای
"ڕەهایی" (Absolutism) کار
دەکەن. هەر حیزبێک خۆی بە تاقانە ڕێگەی ڕزگاری دەزانێت.
نەفیکردنەوەی ئەویتر: لە فەلسەفەی ئەم پارتانەدا،
"ئەویتر" (ئەو کەسەی لە دەرەوەی بازنەی حیزبە) یان دوژمنە، یان گومڕایە، یان
نەفامە. بۆیە هیچ کات ئامادە نین لەسەر مێزی گفتوگۆیەکی نەتەوەیی یەکسان دابنیشن.
پیرۆزکردنی سەرکردە
(Cult of Personality): کاتێک سەرکردە دەبێتە
"سێبەر"، ئەندام دەبێتە "دەروێش". لەم دۆخەدا عەقڵ تەکباک دەکرێت (Suspension of Intellect). هەر
بۆیە ئەندامەکان ناتوانن لە پرۆژە نەتەوەییەکاندا بەشدار بن ئەگەر لە دەرەوەی فلتەری
حیزبی بێت، چونکە ئەوان فێری "سەربەخۆیی فکری" نەکراون.
٣. ڕەهەندی سیاسی: نەبوونی
ستراتیژی نەتەوەیی (بەرژەوەندیی کورتخایەن)
بۆچی بەرنامەی شەفافیان نییە؟
بەرژەوەندیی مانەوە: زۆربەی پارتە کوردییەکان لە چوارچێوەی
"بەرژەوەندیی مانەوەی حیزب"دا کار دەکەن، نەک "بنیاتنانی نەتەوە".
ستراتیژی نەتەوەیی پێویستی بە قوربانیدان بە بەرژەوەندیی حیزبی هەیە، ئەمەش لای ئەوان
هێڵی سوورە.
وابەستەیی هەرێمایەتی: پارچەپارچەیی کوردستان و دەستێوەردانی
وڵاتانی داگیرکەر وایکردووە کە پارتەکان زۆرجار ببنە بەشێک لە ئەجێندای ئیقلیمی. شەفافییەت
لە بەرنامەدا دەبێتە هۆی ئاشکرابوونی ئەم پەیوەندییانە، بۆیە لێڵبوونی بەرنامەکان جۆرێکە
لە تاکتیکی سیاسی بۆ خۆدزینەوە لە بەرپرسیارێتی.
٤. دەرئەنجام: قەیرانی
شوناس و دابەشبوونی نەتەوەیی
ئەم دۆخەی کە باسم کرد، دەبێتە هۆی ئەوەی کە "مرۆڤی کورد"
لە مرۆڤێکی "نەتەوەیی" و "نیشتمانی"یەوە، ببێتە مرۆڤێکی
"حیزبی".
کاتێک حیزب دەبێتە نیشتمان، نیشتمان دەبێتە غەریبە.
لێرەوەیە کە دەبینین پرسی شوناس و کێشە چارەنووسسازەکان
دەبنە قوربانیی ململانێی نێوان دوو یان سێ حیزب.
ڕێگەچارەکان (بۆچی و چۆن ئەم دۆخە بگۆڕدرێت؟)
١. جیاکردنەوەی کایەکان (Differentiation): پێویستە لە ڕێگەی
فشارە مەدەنی و ڕۆشنبیرییەکانەوە، کایەی "نەتەوە" لە کایەی "حیزب"
جیا بکرێتەوە. حیزب دەبێت تەنها وەک ئامرازێکی سیاسی بمێنێتەوە نەک وەک پیرۆزییەک.
٢. بنیاتنانی ناوەندی
نەتەوەیی (National Center): دروستکردنی
ئەنجومەن یان ناوەندێکی فکری و سیاسی کە دەرەوەی هەژموونی حیزبەکان بێت، تا بتوانێت
پرسیارە جەوهەرییەکانی شوناس و داهاتوو بوروژێنێت.
٣. ریفۆرمی پەروەردەیی:
گۆڕینی سیستەمی پەروەردە لە "شوێنکەوتوویی"یەوە بۆ "ڕەخنەگریی".
تا تاکێکی ڕەخنەگر دروست نەبێت، حیزبەکان بەردەوام دەبن لە بەرهەمهێنانەوەی مریدەکان.
٤. بەهێزکردنی کۆمەڵگەی
مەدەنی: ڕێکخراوەکانی دەرەوەی حیزب دەبێت کار لەسەر ئەوە بکەن کە "هاوڵاتیبوون"
بکەنە بنەما، نەک "حیزبیبوون".
کورتەی قسە:
ئەم دۆخەی ئێستا نیشانەی "پەککەوتنی عەقڵی سیاسیی
کوردییە". پارتەکان نەک هەر نەیانتوانیوە نەتەوە یەکبخەن، بەڵکو شوناسی نەتەوەییان
لەناو شوناسی حیزبییدا وردوخاش کردووە. چارەسەر تەنها لە ڕێگەی "ڕاپەڕینێکی فکری"
و "بنیاتنانی مۆدێلێکی نوێی سیاسی" دەبێت کە تێیدا نەتەوە لە سەرووی حیزبەوە
بێت.
