فەلسەفەی ڕزگاری و مانیفێستی مانەوە؛ خوێندنەوەیەکی نوێ
بۆ دوا وتەکانی پێشەوا
پێشەکی: مەرگ وەک سەرکەوتنێکی بوونناسی
لە دوا ساتەکانی ژیاندا، کاتێک مرۆڤ لە بەرزایی سێدارەوە سەیری مێژوو دەکات، پەیامەکەی لە ڕووداوێکی کاتییەوە دەبێتە حەقیقەتێکی هەمیشەیی. پێشەوا قازی محەممەد مەرگی خۆی نەک وەک شکست، بەڵکو وەک "کۆتاییەکی سەرکەوتووانە" دەبینێت؛ چونکە مەرگ لە پێناو بەهایەکی باڵادا (نیشتمان)، دەبێتە هۆی نەمریی فکر.
١. یەکێتیی ستراتیژی
و ناسنامەی بەکۆمەڵ
پێشەوا جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە گەورەترین هەڕەشە بۆ سەر نەتەوە، "پەرتەوازەیی ناوخۆیی"یە. ئەگەر ئەمڕۆ لە ژیاندا بووایە، دەیگوت: «سەروەریی سیاسی بەبێ یەکگرتوویی کۆمەڵایەتی بەدی نایەت.» ئەو هۆشداریمان دەداتێ کە دوژمن هەمیشە لە درزی جیاوازییەکانمانەوە دێتە ژوورێ. "فرۆشتنی خۆت بە دوژمن" تەنیا خیانەتێکی فیزیکی نییە، بەڵکو تەسلیمبوونی ئیرادەیە. لە بارودۆخی ئێستادا، ئەم ئامۆژگارییە واتە: تێپەڕاندنی بەرژەوەندییە حیزبی و خێڵەکییەکان بۆ چوارچێوەی "بەرژەوەندیی نیشتمانیی باڵا".
٢. دیالێکتیکی نێوان
زانست و ڕزگاری (مەعریفە وەک چەک)
یەکێک لە خاڵە هەرە ئەکادیمی و فەلسەفییەکانی فکری پێشەوا، گرێدانی "سەربەخۆیی"یە بە "خوێندن". ئەو دەڵێت: «چەکی بکوژی دوژمن، مەعریفەیە.» لە جیهانی ئەمڕۆدا، ئەمە بەو مانایە دێت کە کورد نابێت تەنیا لە مەیدانی جەنگدا بەهێز بێت، بەڵکو دەبێت لە مەیدانی تەکنەلۆژیا، دیپلۆماسی و زانستدا پێشەنگ بێت. ڕزگاریی ڕاستەقینە لە ڕێگەی "ڕزگاریی فکری"یەوە دەست پێ دەکات. نەتەوەیەک کە نەخوێندەوار بێت، ئاسانتر دەخرێتە داوی پڕوپاگەندەی دوژمنەوە.
٣. ئەخلاقیاتی سەرکردایەتی
و پرسی "حەسادەت"
پێشەوا ئاماژە بە دەردێکی کۆمەڵایەتیی قووڵ دەکات: "حەسادەت و چاوپۆشی نەکردن لە سەرکەوتنی یەکتر." ئەو نیشتمان وەک "ماڵێک" وێنا دەکات. لە ڕوانگەیەکی فەلسەفییەوە، ئەو داوای "دابەشکردنی ئەرکەکان" دەکات نەک "ململانێ لەسەر پۆستەکان". ئامۆژگارییەکەی بۆ ئەمڕۆ ئەوەیە: ڕێگری لە کەسانی لێهاتوو مەکەن؛ ڕێز لە پسپۆڕی بگرن و ڕێگە بدەن هەر کەسە و لە بواری خۆیدا خزمەت بکات، نەک بەهۆی کێبڕکێی ناتەندروستەوە ژینگەی کارکردن ژەهراوی بکەن.
٤. ناسیۆنالیزمی متمانەبەخۆ
(تێپەڕاندنی گرێی ناتەواوی)
پێشەوا دەڵێت کورد لە هیچ نەتەوەیەکی تر کەمتر نییە. ئەمە
بانگەوازێکە بۆ "باوەڕبەخۆبوون". ئەو پێی وایە کێشەی کورد نەبوونی
"غیرەت و پیاوەتی" نییە، بەڵکو نەبوونی "ڕێکخستن و متمانە"یە.
ئەگەر ئێستا لێرە بووایە، دەیگوت: «مەبنە پاشکۆی ئەجێندای بیانی؛ ئێوە خاوەنی مێژوو
و توانایەکی بێسنوورن، تەنیا پێویستتان بەوەیە وەک یەک جەستە کار بکەن.»
________________________________________
ئەگەر پێشەوا ئەمڕۆ لە ژیاندا بووایە، پەیامی بۆ نەوەی
نوێ چی دەبوو؟
بە لەبەرچاوگرتنی وسیەتە مێژووییەکەی پێشەوا و گونجاندنی
لەگەڵ سەردەمی گلۆبالیزاسیۆن، پێشەوا بەم زمانە ئامۆژگاری ئێمەی دەکرد:
بونیادنانی دامەزراوە
(Institutionalization): «ڕۆڵەکانم، متمانە بە بەڵێنی زارەکیی داگیرکەران
مەکەن. ئەوان تەنیا کاتێک ڕێزتان دەگرن کە خاوەنی هێزێکی دامەزراوەیی و ئابوورییەکی
سەربەخۆ بن. مێژوو فێری کردین کە قورئان و سوێندی دوژمن، تەنیا تەڵەیەک بووە بۆ سڕینەوەی
ناسنامەتان.»
یەکێتیی گوتاری سیاسی: «ڕێگە مەدەن جیاوازیی دیالێکت و
ناوچەگەری ببێتە هۆی پارچەپارچەبوونی جەستەی نەتەوە. کوردستان یەک یەکەیە، هەر بێڕێزییەک
بە پارچەیەک، سووکایەتییە بە هەموو نەتەوە.»
پەرەپێدانی فەرهەنگی و فیکری: «منداڵەکانتان بە زانستی
سەردەم پڕچەک بکەن. جیهانی سبەینێ جیهانی داتا و تەکنەلۆژیایە. نەتەوەیەک کە خۆی مێژووی
خۆی نەنووسێتەوە، دوژمن بۆی دەنووسێتەوە.»
پاکی و دەستپاکی
(Ethics): «خیانەت تەنیا هاوکاریی سەربازیی دوژمن نییە؛
گەندەڵی، دزینی سامانی گشتی و نەمانی متمانە لە نێوان هاووڵاتی و دەسەڵات، گەورەترین
خیانەتە کە نەتەوە لەناو دەبات.»
سەروەریی یاسا: «وەک چۆن لە کۆماردا هەوڵمان دا، ئێستاش
دەبێ یاسا لە سەرووی هەمووانەوە بێت. هیچ کەس و خێڵێک نابێت لە یاسا گەورەتر بێت.»
کۆتایی:
پەیامی پێشەوا لە سێدارەوە، پەیامێکی تەمەنی کورت نەبوو، بەڵکو نەخشەڕێگایەکی ئەبەدییە. ئەو دەڵێت مەرگی من "سەرکەوتنە" چونکە دەبێتە هەوێنی بێداریی نەتەوەیەک. ئامۆژگاریی کۆتایی ئەو بۆ ئەمڕۆ ئەوەیە: «ئازادی بە دیاری نادرێت، بەڵکو بە یەکگرتوویی، زانست و خۆڕاگری بەدەست دێت.»
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر