ئیرادە لە نێوان زانست و ڕزگاری نیشتمانیدا: خوێندنەوەیەک بۆ دۆزی کورد
لەژێر ڕۆشنایی فەلسەفەی پۆل ژاکۆ
پێشەکی
هێزی ئیرادە تەنها چەمکێکی ئەخلاقی یان دەروونی نییە، بەڵکو بزوێنەری سەرەکی مێژووی مرۆڤایەتی و گۆڕانکارییە سیاسییەکانە. پۆل ژاکۆ، پزیشک و زانای ناسراوی فەرەنسی، لە کتێبی "هێزی ئیرادە"دا، ئیرادە وەک توانایەکی مێشک بۆ کۆنترۆڵکردنی ئارەزووەکان و ئاڕاستەکردنیان بەرەو ئامانجێکی باڵا پێناسە دەکات. کاتێک ئەم تیۆرییە دەخەینە سەر بارودۆخی سیاسی و کۆمەڵایەتی کوردستانی مەزن، دەبینین کە "ئیرادەی نەتەوەیی" تاقیکردنەوەیەکی گەورەی ئەو پرەنسیپانەیە کە ژاکۆ باسیان دەکات.
یەکەم: ئیرادە وەک "نەزم و ڕێکخستن" (میتۆدی ژاکۆ)
پۆل ژاکۆ پێی وایە ئیرادە "ویستنێکی تەمەڵانە" نییە، بەڵکو "کردارێکی ڕێکخراوە". ئەو دەڵێت مرۆڤی خاوەن ئیرادە ئەو کەسەیە کە دەتوانێت مێشکی خۆی لە پەرتەوازەیی بپارێزێت.
لە چوارچێوەی کوردستانی مەزندا، ئیرادە بۆ سەربەخۆیی تەنها بە هاوارکردن و دروشم بەدی نایەت. بەپێی دیدگای ژاکۆ، دەبێت ئەم ئیرادەیە ببێتە "نەزمێکی نەتەوەیی". واتە کورد کاتێک دەگاتە سەربەخۆیی کە ئیرادەی خۆی لە ئارەزوویەکی کاتییەوە بگۆڕێت بۆ پلانێکی زانستی و سیاسی و کۆمەڵایەتی ڕێکخراو. یەکگرتوویی گوتاری سیاسی لە هەر چوار پارچەی کوردستان، ڕەنگدانەوەی ئەو "نەزمە دەروونییە"یە کە ژاکۆ باسی دەکات.
دووەم: زاڵبوون بەسەر کۆسپە دەروونییەکاندا
ژاکۆ ئاماژە بەوە دەکات کە گەورەترین دوژمنی ئیرادە "هەستکردن بە کەمی" و "دۆڕانی ناوەکی"یە. نەتەوەیەک کە بۆ چەندین سەدە لەژێر داگیرکاریدا بووبێت، ڕەنگە تووشی "شکستی ئیرادە" بێت.
کوردستانی مەزن لە ئێستادا پێویستی بەو "هۆشیارییە ئیرادەییەیە" کە ژاکۆ باسی دەکات؛ واتە ڕەتکردنەوەی ئەو مێژووەی کە داگیرکەران ویستوویانە بەسەر کوردا بسەپێنن وەک نەتەوەیەکی بێ دەوڵەت. سەربەخۆیی پێش ئەوەی لەسەر زەوی بێت، دەبێت وەک ئیرادەیەکی پۆڵایین لە مێشک و دەروونی تاکی کورددا دروست ببێت.
سێیەم: پەیوەندی نێوان ئیرادە و ئازادی
پۆل ژاکۆ دەڵێت: "ئازادی بەرهەمی ئیرادەیە". هیچ گەلێک بەبێ ئیرادەیەکی سەربەخۆ ناگاتە ئازادی. کوردستانی مەزن، وەک یەکەیەکی جوگرافی و مێژوویی، لە ڕێگەی ئیرادەی خۆڕاگرییەوە (وەک شۆڕشە یەک لە دوای یەکەکانی کوردستان) سەلماندوویەتی کە هێشتا زیندووە.
بەڵام بەپێی تێڕوانینی ژاکۆ، ئیرادە پێویستی بە "پشوو درێژی" هەیە. سەربەخۆیی کوردستان پرۆسەیەکی درێژخایەنە و پێویستی بە ئیرادەیەک هەیە کە بەهۆی بارودۆخی نێودەوڵەتی یان گۆڕانکارییە کاتییەکان سارد نەبێتەوە.
چوارەم: ئیرادەی بەکۆمەڵ و یەکێتی نەتەوەیی
لە فەلسەفەی پۆل ژاکۆدا، ئیرادە تەنها پەیوەست نییە بە تاکەوە، بەڵکو پەیوەستە بە کۆی سیستەمی دەماری مرۆڤەوە. ئەگەر نەتەوەیەک وەک یەک جەستە سەیری بکەین، دەبێت هەموو پارچەکان (هەر چوار پارچەی کوردستان) لەژێر یەک "ئیرادەی ناوەندی"دا کار بکەن.
کێشەی ئێستای کوردستانی مەزن لە پەرتەوازەیی ئیرادە سیاسییەکاندا دەردەکەوێت. ژاکۆ پێمان دەڵێت: "ئیرادەی لاواز ئەوەیە کە ناتوانێت بڕیارێکی کۆتایی بدات". بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیی، پێویستە ئیرادەی سیاسی کورد لە بازنەی بەرژەوەندی حزبی و ناوچەیی بچێتە دەرەوە بۆ ناو بازنەی "ئیرادەی نەتەوەیی" کە ئامانجەکەی سەربەخۆییە.
ئەنجامگیری
هێزی ئیرادە، وەک ئەوەی پۆل ژاکۆ وێنای دەکات، کلیلی گۆڕینی مەحاڵە بۆ مومکین. بۆ گەلی کورد لە کوردستانی مەزن، ئیرادە تەنها وشەیەک نییە، بەڵکو ستراتیژییەکی مانەوەیە. سەربەخۆیی کوردستان پێویستی بە "ئیرادەیەکی زانستی" هەیە؛ ئیرادەیەک کە مێژوو بە وردی بخوێنێتەوە، هێزی ناوەکی خۆی بناسێت، و بەسەر نائومێدیدا زاڵ بێت.
هەروەک ژاکۆ دەڵێت: "مرۆڤ ئەوەیە کە خۆی دەیەوێت بێت"، گەلی کوردیش دەبێت ئەو ئیرادەیەی هەبێت کە خۆی وەک نەتەوەیەکی سەربەخۆ و خاوەن شکۆ لە نەخشەی جیهاندا بچەسپێنێت. سەربەخۆیی لە مێشکەوە دەست پێ دەکات و بە ئیرادە دەگاتە سەر زەوی.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر