اردوغان کاتالیزور استقلال کوردها!

.

                                                                                                                                                                

طی روزهای اخیر شاهد آن هستیم که ارتش ترکیه بدون دلیل قانع کننده ای به همراه تنی چند از گروههای پیرو خود به جنگ کُردها در منطقه آرام و با ثبات عفرین در شمال سوریه رفته است. این جنگ در حالی صورت می گیرد که باید تاکید کرد که دیگر نمی توان کُردها را به سکوت و تمکین از دولت های خودکامه واداشت یا از معادلات منطقه حذف کرد. آنچه اردوغان رئیس جمهور بی تدبیر ترکیه می کند نتیجه ای جز مصمم تر شدن کُردها و افزایش نقش آفرینی آنها نخواهد داشت و رابطه ای معکوس میان خواست و اراده اردوغان با اراده و مقاومت کُردها و نتیجه نهایی این درگیری وجود دارد و در حقیقت او با اقداماتش خود کاتالیزور استقلال کُردها است.

به باور بنده موج سوم استقلال ملت های بدون حاکمیت فرا رسیده و این موج سرانجام کار خود را خواهد کرد.

موج اول پس از جنگ جهانی اول به پیدایش دهها دولت جدید منجر شد که از دل آن سایکس -پیکو و دولت های مختلفی در خاورمیانه و البته در اروپا و دیگر نقاط جهان پا به عرصه وجود نهادند

اما موج دوم پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، کشورهای مصنوعی یوگسلاوی و چکسلواکی و امثال آنها روی داد و کشورهای مختلفی در بالکان و ... پس از سالها کشمکش و بحران، متولد شدند.

و موج سوم به استقلال کاتالونیا؛ اسکاتلند؛ فلاندرها و کُردها خواهد انجامید. بارهاگفته ام که کُردهای ایران سه هزارسال است که در کنار سایر گروههای ایرانی زندگی کرده اند و اگر ظلمی در کار نباشد سه هزارسال دیگر هم خصلت ایرانی خود را از دست نمی دهند چراکه ایران، عراق نیست که در سال 1923 بوجود آمده باشد، یوگسلاوی و چکسلواکی هم نیست که در سال 1920 بوجود آمده باشد. در نتیجه هیچ دلیلی برای واهمه از تجزیه وجود ندارد.

متحدان واقعی ایران در آینده خاورمیانه همین کُردها هستند نه عراقی ها و نه سوری ها. ایران عصر هخامنشیان را به یاد بیاورید: از سند تا مدیترانه. عراق آخرش هم مال داعش و سوریه هم آخرش مال بعثی هاست. ولی کُردها برای ایران می مانند چرا که هر جا که نوروز هست ایران عزیز هم هست.

دکتر احمد نقیب زاده استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران

کەرفامەکان!!!

ئایا دەزانن کە لە دوونیادا، بۆ هیچکات کێبەرکێی کەران ساز ناکرێت؟

دوای توێژینەوە و لێکۆڵینەوەیەکی زۆری زیندەوەرزانان، بەو ئەنجامە گەیشتن کە ئەسپەکان لە گۆرەپانی کێبەرکێدا لە یەک هێلدا خاردەدەن و هیچکات نابنە لەمپەر لە بەرانبەر ئەسپەکانی دیکە....

 سەرەرای ئەو تایبەتمەندیەی ئەسپەکان لە کاتی خارداندا ، هەرکاتێکیش ئەسپ سوارێک لە سەر ئەسپەکەی دەکەوێتە خوار ئەوە ئەسپەکە پێی لێنانێت ونایشێلێت لە ژێر قاچیدا، بەڵام کەرەکان کاتێک دەچنە سەر هێڵی کێبەرکێکە، ئەوە هیچ کات چاو و تەرکیز ناخنە سەر پێشەوەو هێڵی کۆتایی، بەڵکو تەنیا تەرکیزیان لە سەر کەرە رەکابەرەکانی راست و چەپی خۆیانە. تەواو فیکر و چاو و تەرکیزیان لە سەر ئەوەیە کە کەرەکانی تەنیشت خۆیان نەگەنە ئامانج .

بەو مانایە کە تەواو هەوڵی خۆیان دەدەن  کە کەرەکانی دیکە نەگەنە هێڵی کۆتایی.

نوکتە و حیکمەتێک کە لەو توێژینەوەدا بۆمان دەردەکەوێت ئەوەیە کە لە دوونیای رۆژانەی مرۆڤەکانیشدا ئەو تایبەتمەندیەی کەرەکان رەنگدانەوەی هەیە . بۆ نموونە لە دوونیای سیاسەتدا هیچ پارتێکی بەرانبەر نایهەوێت کە پارتی رەکابەری بە ئامانج  بگات ئەگەر خێری گشتیشی تێدابێت بە تایبەت لە رۆژهەڵاتی ناوەراستدا ... هەموومان ئاگاداری مانگی پێشوو بووین ئەوەی لە  باشووری کوردستاندا روویدا، نموونەیەکی هەرە بەرچاوی تایبەتمەندی ئەو کەرفامانەیە .

هەروەها ، ئەمرۆکە  بە شێوەیەکی گشتی لە زانستی بەرێوەبردندا لەو بابەتە کەڵک وەردەگیرێت . بەو مانایە کە کەسانێک هیچیان لە باردا نییە ناتوانن  و دەزانن کە لاوازن سەبارەت بەوەی بگەنە هێڵی کۆتایی، ئەوە دەبنە  هۆی لەمپەر خستنە سەر رێگەی ئەوانی دیکە و دروستکردنی کێشە و ئاریشە و سەرئێشە بۆ بەرانبەریان بە بەهانەی جیاواز، تەنیا لە بەر ئەوەی  کە کەسانی دیکەش نەگەنە هێڵی کۆتایی و بە هەدەف و ئامانجەکانیان نەگەن.

تایبەتمەندییەکانی سیاسەتمدارێکی باش

یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی سیاسەتمدارێکی باش، دەبێت بە لایەنی کەمەوە بیوگرافی و مێژووی ٢٠٠ سیاسەتمداریی زیرەک و کارامەی جیهانی خوێند بێتەوە، هەروەها بە لایەنی کەمەوە مێژووی سێ هەزارساڵی گەلەکەی بە باشی بزانێت .

دەگێرنەوە :"کاتیک گاندی دەیویست فریای کۆبونەوەیەک بکەوێت کە بریار بوو سەبارەت بە مافی گەلەکەی لە بەرانبەر بریتانییەکان وتەیەک پێشکەش بکات، کەمێک دوا کەوت لەو شەمەندەفەرەی کە گاندی دەیویست سواری بێت ، بۆیە گاندی ناچار دەبێت کە کەمێک هەلێت تا فریا بکەوێت و جێ نەمێنێت لە رێگەدا لینگێک  پێڵاوی لە پێ دەردێت و ناتوانێت بۆی بگەرێتەوە، بەڵام کاتێک دەگاتە شەمەندەفەرەکە لینگەکەی دیکەش فرێ دەداتە نیزیک ئەو لینگە پێلاوەی کە لە پێی داکەندرابوو. کاتێک گاندی دەگاتە کۆبونەوەکە، هەموو ئامادەبوان لەوەی کە گاندی بە پێ خواسی دەبینن پێدەکەنن. یەکێک لە بریتانییەکان بە گاندی دەلێت:" گاندی کوا پێڵاوەکانت. نەکا بە پێ خواسی دەتهەوێت مافی گەلەکەت بستێنیت."

دووبارە هەموو بە قاقا بە گاندی پێدەکەنین، گاندیش بە بزەوە و ئارام لە سەرخۆ تەنیا سەیری ئامادەبوانی دەکرد تاکو لە پێکەنیین وەستان. دوایی گاندی بە سەرهاتی پێڵاوکانی بۆ گێرانەوە کە کاتێک دەیویست فریای کۆبونەوەکە بکەوێت لە رێگەدا لینگێک لە پێڵاوەکانی لە پێێ دادەکەندرێ، ناچار بووم لینگەکەی دیکەش لە پێم دەربێنم تا فریدەمە نیزیک لینگەکەی دیکە تاکو ئەگەر پێخواسێک بەوێدا تێپەری ، جووتێک پێڵاوی هەبن نەک لینگێک  . بێ دەنگییەکی تەواو باڵی بە سەر  هۆڵی کۆبوونەوەکەدا کێشا.

ئەوەیە تایبەتمەندی رێبەرێکی کاریزما، کز و لاوازلە جەستەدا، بەڵام پڕ لە هەوڵ و ئیرادە بۆ رزگاری گەلەکەی . بۆ بەرژەوەندی و بەرگریی لە گەلەکەی بە پێخواسی بەدوای شەمەندەفەر دەکەوێت بێ ئەوەی پێ شەرم بێت. برسیەتی و بێ بەرگی پێ شەرم و عار نەبوو، بەڵام بە تەواو گیانی لە هەوڵی بەدیهێنانی مافەکانی گەلەکەی دابوو . تەواو گیان و دوونیای خەڵک و گەلەکەی بوو.

چرا دوستی با افرادی که زیاد فکر می کنند خوب است

مطمئن هستم که همه ما در زندگی مان، افرادی وجود دارند که بیشتر از ما فکر می کنند. من این نوع آدم ها را دوست دارم و برای همین سعی کردم از دلایلی بگویم که شما را هم قانع کند با افرادی که زیاد فکر می کنند دوست شوید:

·         او فردی نیست که بخواهد ذهن شما را بخواند. حدس و گمان در کارش نیست چون در باره هر چه که می بیند مدتها فکر می کند. او قادر است به سرعت، جزئیات شخصیتی و خصلت های تان را مورد شناسایی قرار دهد. برای همین، هنوز چند جمله حرف نزده اید که شما را با همه رازهای وجودتان روبرو می کند.

·         دوست پیدا کردن برایش سخت است چون افراد مشابه خودش کمیاب است ولی دوست متعهد و صمیمی خوبی خواهد بود. از تنهایی نمی ترسد. آدم شلوغ و بازیگوشی است ولی دوست دارد تنها قدم بزند. تنها سفر کند و حتی تنها غذا بخورد. تنهایی برای او یعنی یک هدیه بی نظیر …

·         با تمام وجود گوش می دهد. مهم هم نیست موضوعی که بیان می کنید چقدر مهم باشد. او با دقت و کنجکاوی تمام سعی می کند جزئیات را به خاطر بسپارد.

·         دنیا را زیبا می بیند به همین دلیل، هر وقت دل تان گرفته است یا احساس ناامیدی و بغض می کنید به ملاقاتش بروید. اگر به خاطر نداشتن یا به دست نیاوردن یک خواسته غمگین هستید بروید پیش او تا به سرعت قانع تان سازد که چقدر خوش شانس و خوشبخت هستید.

·         کارهایی که نباید مرتکب می شدید اسرار شما است ولی خیال تان از بابت او راحت باشد چون انسان امینی است. چون شما را مورد قضاوت قرار نخواهد داد. او اطمینان دارد که ذات همه  انسان ها خوب است.

نکته آخر اینکه مخاطب من و فردی که مشغول تجلیلش بودم شما هستید. خیلی فکر می کنید و این زیباست. دوست خوبی برای خودتان باشید.

منبع: مرد روز 

10 REASONS TO BEFRIEND PEOPLE WHO THINK A LOT

http://www.artparasites.com/10-reasons-to-befriend-people-who-think-a-lot

تعریف امید در دنیایی که وحشتناک به نظر می رسد

متفکر و مورخ امریکایی Rebecca Solnit بیش از 15 کتاب در باره موضوعات اجتماعی در دنیای معاصر نوشته است. در کتاب « امید در دوران تاریک» نگاهی دارد به تعریف همیشگی خوشبینی و بدبینی و بر اساس آن سعی می کند برداشت جدیدی از امید ارائه دهد.

او معتقد است در دوره بسیار غیرعادی و شگرفی از زندگی بشر به سر می بریم و اتفاقات ناگوار به طور روزمره در معرض دید همه ما است. رسانه های اصلی جهان در اکثر موارد مشغول به تصویر کشیدن جنگ، مرگ و میر، افسردگی و فقر در سراسر جهان هستند چون دراماتیک و چشمگیر است. چون خبری است که در لحظه اتفاق می افتد. اما اخبار خوب، تاثیرات شان را درازمدت نشان می دهند. چشمگیر و پرهیاهو نیستند.

Rebecca Solnit معتقد است ضمن دیدن دو قطب اصلی نگرش بر جهان یعنی بدبینی و خوشبینی و پذیرفتن واقعیت هایی که در هر دو وجه وجود دارد به خودمان یادآوری کنیم که درهم تنیدگی ایده امید و نامیدی، به خودی خود نشاندهنده یک مسیر هستند.

مشکل انسان این است که هم به طور فردی و هم به صورت اجتماعی به دنبال زندگی بهتر است. تلاقی منافع فردی و خیر جمعی، همیشه به ضرر یکی از این دو گروه خواهد بود ولی در درازمدت، این تمدن بشری است که صاحب نهایی هر دستاوردی خواهد بود.

امید در ضمن یعنی یاداوری تغییرات وسیع و مثبت جهانی، که میل متعادلتر زیستن همه ما، مسبب آن است. این رویارویی بسیار مهم است چون آنها که حرف و نظر را در جهان می پراکنند دوست دارند که بشر را تسلیم شده و مفلوک  و مایوس ببینند.

از نظر Rebecca Solnit امید داشتن، قرار نیست به انکار واقعیت های وحشتناکی که این روزها همه بشر شاهدش هستند باشد. امید یعنی اینکه بپذیریم محیط زیست ما در حال خفه شدن است و شرکت های بین المللی با تمام کلک های ممکن بر طبل مصرف بی رویه، جنگ، ترس  و نفرت بشر از همیدگر می کوبند.

اRebecca Solnit معتقد است دیدن دنیا با عینک خوشبینانه یا فقط بدبینانه، یک واکنش مشابه ایجاد می کند. یا خرابی از سر گذشته است و ما اسیر و شکست خورده و کنترل شده ایم یا اینکه همه چیز قرار است به هر حال خوب شود و بگذاریم مسیر طبیعی اش را طی کند. در هر دو حالت، کاری از دست ما ساخته نیست.

ولی اگر به تاریخ زندگی بشر بنگریم پی می بریم که انتقاد به هر آنچه که هست در ذات زیاده خواه و بلندپرواز بشر بوده است. بشری که هم طماع بوده است و هم بخشاینده، هم بدبین و هم امیدوار ولی راز اصلی اش این است که از موقعیت قبلی اش راضی نبود. تاریخ تمدن بشر همواره توام است با عطش و طمع و جنایت و همزمان همکاری جمعی و افزایش شیوه های بهتر اعتراض و انتقاد …

امید داشتن یعنی دیدن تلاطم همزمان بد و خوب و پذیرش این واقعیت که مسیر از پیش تعیین شده ای وجود ندارد. امید یعنی دیدن امکانات و ظرفیت های بشری که ما را به واکنش های درست تر برای زندگی اجتماعی بهتر دعوت می کند. امید داشتن به عبارت ساده دیدن جاده ایی است که با همه دشواری ها، بن بست ندارد.

امید خودش را در این ادعا، گردآورده است که نمی دانیم چه اتفاقی قرار است بیفتد و همین تردید و نامطمئن بودن مسیر زندگی، فرصت منطقی ایجاد می کند که می تواند به هر سمت کشیده شود. امید یعنی امکان تغییری که یک فرد، چندین نفر یا یک مجموعه میلیونی از بشر می تواند با همه محدودیت ها عملی سازد.

نویسنده ونداد زمانی
Rebecca Solnit on Hope in Dark Times

خوێندنەوەیەک بۆ تاکی کورد لە نێوان هەژموونی داگیرکاری و قەیرانی بووندا

 سێبەری شوناسی بریندار و دەروونناسیی مانەوە: خوێندنەوەیەک بۆ تاکی

 کورد لە نێوان هەژموونی داگیرکاری و قەیرانی بووندا

 

پێشەکی: پێویستییە بنەڕەتییەکان و تێزی کەرامەت

 لە فەلسەفەی مرۆڤگەراییدا، "کەرامەت" تەنیا چەمکێکی ئەخلاقی نییە، بەڵکوو دەرەنجامی سەقامگیریی دەروونی و فیزیکییە. بەپێی تیۆریی "هەرەمی پێویستییەکان"ی ئەبراهام مازلو (Abraham Maslow)، گەشەی مرۆیی و گەیشتن بە قۆناغی "خۆدیاریکردن" (Self-Actualization)، بەندە بە دابینکردنی پێویستییە فیسیۆلۆژییەکان و هەستی ئاسایش. کاتێک مرۆڤ لە ژینگەیەکدا دەژی کە تێیدا هەڕەشە لەسەر ژیانی فیزیکی و ئاسایشی دەروونیی بەردەوامە، وزەی دەروونی (Libido) لەبری ئەوەی خەریکی داهێنان و گەشە بێت، تەنیا لە "خانەی مانەوە"دا (Survival Mode) قەتیس دەمێنێت. تاکی کورد لەم ڕوانگەیەوە، لە ململانێیەکی مێژوویی دایە بۆ تێپەڕاندنی ئەم دوو قۆناغە سەرەتاییە کە بەهۆی بارودۆخی جیۆپۆلیتیکییەوە لێی زەوت کراوە.

 

١. هەژموونی ئەسیمیلاسیۆن و نامۆبوونی فەرهەنگی

 کوردستان بە درێژایی مێژوو کەوتووەتە ژێر کاریگەریی سیاسەتی "سڕینەوەی ناسنامە" و ئەسیمیلاسیۆنی فەرهەنگی. ئەم فشارە سیستماتیکە تەنیا گۆڕینی زمان و جلوبەرگ نییە، بەڵکوو جۆرێکە لە "توندوتیژیی سیمبۆلیک" (Symbolic Violence) کە دەبێتە هۆی ئەوەی تاکی کورد تووشی جۆرێک لە "خۆبەبچووکزانین" یان "نامۆبوون لە خۆ" (Alienation) بێت. کاتێک داگیرکەر مێژوو و زمان و کولتووری نەتەوەیەک دەشێوێنێت، تاک ڕووبەڕووی قەیرانی شوناس دەبێتەوە؛ ئەمەش وا دەکات مرۆڤی کورد نەتوانێت داخوازییەکانی بە شێوەیەکی "شەفاف و ڕاشکاو" دەرببڕێت و پەنا بۆ جۆرێک لە "پەسیڤیزم" (Passive behavior) یان بێدەنگیی سیاسی ببات.

 

٢. ڕەهەندە دەروونییەکانی توندوتیژیی ناوەکی

 ئەو توندوتیژییەی کە لە دەرەوە (لە لایەن داگیرکەر و شەڕەوە) بەسەر کۆمەڵگەی کوردیدا سەپاوە، بەپێی تێزە دەروونشیکارییەکان، لە کاتی نەبوونی دەرفەت بۆ بەرپەرچدانەوە، دەگەڕێتەوە بۆ ناوخۆ و دەبێتە "توندوتیژیی ناوەکی". لێرەدا دیاردەی "پرتەوبۆڵە" و ڕەخنەی بەردەوامی بێ‌کردار، نیشانەیەکە لە نائومێدیی قووڵ (Frustration). درۆ، دووڕوویی و شکاندنی یەکتر، لە ڕاستیدا "میکانیزمە بەرگرییەکان"ی (Defense Mechanisms) مرۆڤێکی شکستخواردوون کە دەیەوێت لە ناو جەنجاڵییەکی پڕ لە فشاردا، باڵادەستیی خۆی بەسەر کەسانی هاوشێوەی خۆیدا بسەلمێنێت. ئەمە گواستنەوەی توندوتیژیی سیاسییە بۆ ناو کایە کۆمەڵایەتی و خێزانییەکان.

 

٣. لاسەنگیی کارکردی مێشک: لە نێوان لۆژیکی مانەوە و سۆزی ژیاندا

 لە ڕوانگەی دەمار-دەروونناسییەوە (Neuropsychology)، تاکی کورد بەهۆی ژیان لە ژینگەیەکی پڕ لە توندوتیژی و نادڵنیاییدا، زیاتر "نیوەگۆی چەپی مێشک"ی (کە بەرپرسە لە لۆژیکی مانەوە، شیکاریی مەترسی و وردەکاریی ژمێریاری) بەکار دەهێنێت. ئەمە وای کردووە "نیوەگۆی ڕاست" کە سەرچاوەی خەیاڵ، سۆز، هونەر و میهرەبانییە، پەراوێز بخرێت.

 ئێمە لە جەنجاڵیی هەواڵە سیاسییەکان و هەڕەشە ئەمنییەکاندا، توانای "چێژوەرگرتن لە ساتەوەخت"مان لەدەست داوە. ئەم تێکچوونی هاوسەنگییە دەبێتە هۆی "ماندووێتیی درێژخایەنی دەروونی" (Burnout). تاکی کورد بەردەوام لە دڵەڕاوکێی پاشەکەوتکردن، پاراستنی خۆ و ڕاکردن لە مەترسی دایە، ئەمەش بواری بۆ گەشەی لایەنە میتافیزیکی و مەعنەوییەکانی ژیان نەهێشتووەتەوە.

 

٤. میدیا و وێرانکاریی دەروونی

 میدیای کوردی لەبری ئەوەی ببێتە هۆکارێک بۆ هۆشیاری و ئارامی، زۆربەی کات بووەتە ئامرازی "شەڕی دەروونی". ئەو ناڕوونی و پاشاگەردانییەی لە گوتاری حیزبیدا هەیە، تاکی کوردی خستووەتە ناو تەمومژێکی فیکرییەوە. کاتێک تاک نەزانێت سبەینێ چی ڕوو دەدات، سیستمی ئەمنیی مێشک (Amygdala) بەردەوام لە حاڵەتی ئامادەباشیدایە، ئەمەش هۆکاری سەرەکیی توندوتیژی، بێزاری و نەبوونی لێبوردەییە لە ناو کۆمەڵگەدا.

 

ئەنجامگیری: بەرەو ڕزگاریی دەروونی

 بۆ تێپەڕاندنی ئەم دۆخە نالەبارە، پێویستە تاکی کورد لە "کۆیلایەتیی ڕووداوە سیاسییەکان" ڕزگار بکرێت. کۆمەڵگەیەک کە نەتوانێت هاوسەنگی لە نێوان "پێویستیی مانەوە" و "پێویستیی چێژ و جوانی"دا دروست بکات، بەرەو داڕمانێکی ئەخلاقی و دەروونی هەنگاو دەنێت. چارەسەر لەوەدایە کە ژێرخانە فەرهەنگییەکان هانی تاکی کورد بدەن تا لە "خانەی چەپی مێشک" و تەنیا لۆژیکی شەڕ بێتە دەرەوە و بایەخ بە لایەنە مرۆیی، هونەری و فەلسەفییەکانی بوون بدات، تا بتوانێت شوناسێکی تەندروست بۆ خۆی بنیاد بنێتەوە.

رزگارکردنی کەسێک کاتێک کارەبا دەیگرێت

کارەبا وەک داهێنانێکی سەردەمی مرۆڤ بە یەکێک لە هێزە کوشندەکان دادەنرێت بۆ خودی مرۆڤ خۆی، زۆرجار ئەو کەسانەی کە کارەبا دەیانگرێت دەست یان جەستەیان بەر ئەو جۆرە وزە کارەبایە دەکەوێت کە لە (محاویلە)کانەوە وزەکەی گۆڕاوە و کەمتر کوشندەیە.

بەڵام ئایا کەسێک کە کارەبا گرتی چۆن بتوانین هەوڵی ڕزگارکردنی بدەین؟

بە پشت بەستن بە شارەزایانی بواری کارەبا و ناوەندەکانی پەیوەست بە کارەباوە چەند خاڵێک دەخەینەڕوو کە ڕەنگە سودی هەبێت بۆ ڕزگارکردنی کەسێک کە ئەگەر کارەبا گرتی.

١ـ دەبێت زۆر بەهێزەوە خۆت کۆنتڕۆڵ بکەیت.

۲ـ نابێت هات و هەوار درووست بکەیت، بە تایبەتی خانمان قاو قیژ نەنێنەوە.

۳ـ دەست بەجێ خۆت بگەیەنە سەعات یا بۆردی کارەبا تا بتوانی هەموو کارەباکە بکوژێنیتەوە.

٤ـ سەرچاوەی کارەباکە دوور بخەوە بە داریک یا دەست کیشی نەگەینەرت لە دەست بێت.

٥ـ نابێت بە هیچ شێوەیەک ڕاستەوخۆ دەست لەو کەسە بدەیت لە کاتی کارەبا گرتن، ژیانی تۆش دەکەویتە مەترسیەوە.

٦ـ کەسە کە ئەگەر لە شوێنی بەرز بوو دای بگرە زەوی.

۷ـ یەکسەر بزانە هیچ شتێک وەک بنێشت یا خواردنی لە دەمیدا نییە، ئەگەر هەبوو بە پەنجە دەری بکە، تا نەبێتە هوکاری خنکانی.

٨ـ دەبێت پشکنینی خێرا بۆ سوڕی هەناسە و خوێنی بکرێت.

۹ـ پشکنینی سوڕی هەناسە، پێویستە گوێت لە لووتی کەسەکە نزیک بکەیتەوە بزانی هەناسە هەیە یا نا

۱۰ـ پشکنینی سوڕی خۆین بە دەست دان لە شا خوێنبەرەکان بە تایبەنی شا خوێنبەرانەی دەکەونە بن ملەوە تا دڵنیا بیتەوە لەوەی سوڕی خوێن هەیە یا نا؟

۱۱ـ ئەگەر سوڕی خوێن و هەناسەی نەبوو، واتا دڵ و سییەکانی وەستاوە پێویستی بەفریاکەوتنی خێرایە

۱۲ـ تەنیا چەند خولەکێکت لەبەردەستدا هەیە بۆ ڕزگار کردنی.

۱۳ـ ئەگەر هۆشی هەبوو دەبێت لەسەر لادابنریت تا تیمی فریاکەوتن دەگەنە شوێنی ڕووداوەکە.

آفسانەیە"تخت پروکروستس"

در اساطیر یونان باستان، از شخصیتی افسانه اي به نام پروکروستس نام برده شده است

او همه مسافرانی که قصد ورود به آتن را داشتند، روی تختی می خواباند و اگر مسافری، کوتاه تر از اندازه تخت بود، آنقدر او را می کشید تا اندازه شود یا اگر هم بلندتر بود پاها یا دستهایش را قطع می کرد!

*از نظر پروکروستس تنها اشخاصی درست و کامل بودند که به اندازه تخت او بودند!

داستان این تخت داستان هر روز زندگی ماست...

در حقیقت تک تک ما آدم ها که خود را جزو افراد روشن و باسواد می دانیم، دیگران را با تخت پروکروستس خود می سنجیم ...

تختی که ابعادش اعتقاد، باور، ثروت، قدرت، زیبایی و... است!

اگر فردی در این چهارچوب قرار نگیرد، نه تنها باعث افتخار نیست; بلکه ما به عنوان یک آدم بازنده، بی عرضه و بی کفایت به او نگاه می کنیم و آنقدر او را می کشیم یا له می کنیم، تا از اندازه و فرم واقعی خودش خارج شود و طبق سلیقه و قضاوت ما شود...

آنگاه که چیزی از خود واقعی اش نماند، تازه به او افتخار می کنیم... !

داستان آن تخت، روایت قالب های ذهنی و پیش داوری های ماست

..

The Kurds: The Most Famous Unknown People in the World

The Kurds are an ancient and noble people who are now the primary “boots on the ground” against ISIS in the Middle East. They are 35 million strong worldwide, the largest people group on earth without their own homeland. In this stirring talk, Stephen Mansfield tells the story of the Kurds and does so, surprisingly, through the lives of three women.

Stephen Mansfield is a New York Times bestselling author who first rose to global attention with his groundbreaking book, The Faith of George W. Bush, a bestseller that Time magazine credited with helping to shape the 2004 U.S. presidential election. He has written celebrated biographies of Barak Obama, Booker T. Washington, George Whitefield, Winston Churchill, Pope Benedict XVI, and Abraham Lincoln, among others. Mansfield’s latest book, The Miracle of the Kurds, is a timely introduction to the Kurdish people that reached bookstores just as Kurdish troops began standing heroically against the evils of ISIS in the Middle East. The book has been named “Book of the Year” by Rudaw, the leading Kurdish news service.

نکاتی دربارە نروژ

·         ۹۷ درصد مردم با اینترنت کار می کنند؛

·         بالاترین صندوق ذخیره دولت در جهان را دارد: ۸۸۴ میلیارد دلار؛

·         مردم نروژ چهارمین مردم خوشحال جهان بعد از دانمارک، سوئیس و ایسلند؛

·         هر ۹ دانش‌آموز یک معلم دارند؛

·         طی ۲۳ سال گذشته، نرخ تورم حدود ۲ درصد بوده است؛

·         طی ۳۵ سال گذشته، نرخ بیکاری حدود ۴ درصد بوده است؛

·         با پنج میلیون جمعیت، ۳۴۵ میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی دارد؛

·         طولانی‌ترین تونل جاده‌ای جهان را دارد: ۲۴٫۵ کیلومتر؛

·         کشور بر اساس قانون اساسی ۱۸۱۴ مدیریت می‌شود: ۲۰۳ سال پیش؛

·         ۳۳ درصد کشور جنگل است؛

·         ششمین کشور در راحتی کسب و کار در میان ۱۸۹ کشور؛

·         کشور ۱۱۴۵ سال پیش تأسیس شده است؛

·         ۶۸ درصد جامعه شاغل است؛

·         در دموکراسی، بهداشت، آزادی بیان و کیفیت زندگی، رتبه اول جهانی را دارد؛

·         کشور با مجموعه‌ای از دولت رفاه، نظام سرمایه‌داری و سوسیال دموکراسی مدیریت می‌شود؛

·         ۳۰ درصد نیروی کار توسط دولت به کار گرفته شده است؛

·         صنایع نفت، مخابرات، آلومینیوم، توربین‌های آبی و بزرگترین بانک، دولتی است؛

·         ۷۴٫۳ درصد مردم عضو کلیسای نروژ هستند؛

·         ۱۶٫۳ درصد جمعیت کشور مهاجر از خاورمیانه یا آفریقا است؛

·         روز ۱۷ ماه مه که روز ملی است مردم بهترین لباس خود را می‌پوشند به تئاتر، کنسرت و جشن می‌روند.

·         با ۱۴۱۲ کشتی، ششمین ناوگان تجاری جهان را دارد؛

·         اکثریت با نام کوچک یکدیگر را خطاب می‌کنند، بعضاً با اسم فامیل. افراد القاب ندارند؛

·         تا سال ۲۰۲۵، مصرف بنزین برای خودروها به پایان می‌رسد؛

·         چهارمین کشور در دنیا در تسلط مردم به زبان انگلیسی در خارج از کشورهای انگلیسی زبان؛

·         ۸٫۷ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی؛

·         امید به زندگی: مردان ۸۱، زنان ۸۴ سال؛

·         دولت از بخش کشاورزی به شدت حمایت می‌کند؛

·         نرخ مالیات افراد ۴۷ درصد. نرخ مالیات شرکت‌ها: ۲۷ درصد؛

·         کارآمدترین و با ثبات‌ترین کشور جهان با بالاترین نرخ عدالت اجتماعی؛

·         در شاخص‌های توسعه انسانی طی ۱۵ سال گذشته: رتبه اول یا دوم.

نوشته: دکتر محمود سریع القلم

دروستکردنی کارەبا لە رێگەی وزەی باوە

لە فیزیکدا، وزە چەندێتییەکی پێوانەیی‌یە کە ئەو ئەندازە کارە کە دەکرێت بە ھۆی ھێزێکەوە ئەنجام بگرێت وەسف دەکات. بەگشتی وزە توانای کارە لە یەکەی کاتدا.

بە شێوەیەکی گشتی وزە لە چۆنێتیی دروستبوونی چەند جۆرێکە، بۆ نموونە، وزەی ناوەکی، وزەی ئەلکترۆنی، وزەی میکانیکی، وزەی گەرمی، وزەی موگناتیسی، وزەی کارۆموگناتیسی، وزەی ڕووناکی و ھتد.

لە سەدەی ١٩ جۆرێکی تری وزە دۆزرایەوە ، ئەویش وزەی کارەباییە ،کە بە کارەبا ناسراوە ،وە دەکرێت کارەبا لە سروشتدا لە رێی بەریەک کەوتنەوە بەرھەم بێت کە ئەمەش قورس و ئابورییەن پەسەند نەکراوە.بەڵام دەکرێت بە زۆر رێگەی تر دەستمان بکەوێت وەک کیمایی ،وەک لە پاتریەکەوە، یان بە رێگەی میکانیکی وەک جوڵاندنی تەلێکی گەیەنەر لە بوارێکی موگناتیسیدا .. لە ئێستادا زۆربەی وزەی کارەبای ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا و کوردستانی بە رێگای کارۆئاویەکە بە ھێزی پاڵنانی ئاوە تۆرباینە گەورەکان دەسوڕێنەوە ، کە بە ھۆیەوە کارەبا بەردەست دەکەوێت ،وەک لە بەنداوی دوکان و دەربەندیخان لە کوردستان ھەیە .لە ئەمریکا 12% لە کارەبای گشتی بە رێگای کارۆئاوی بەرھەم دێت .کە دەکاتە 72 گێگاوات.

یەکێکی دیکە لە وزانە کە من دەمهەوێت لێرەدا باسی بکەم وزەی بایە، کە زۆر بەی وڵاتان لە وزەیە ئێستا کەڵک وەردەگرن بۆ نمونە وڵاتی سوئید بە ئەندازەی ٦ کورەی ناوەکی لەم وزە بۆ دروستکردنی کارەبا کەڵک وەردەگرێت ،  هەروەها بۆ نموونە ،ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ، لە یەک ساڵدا، بڕی 70 گیگاوات کارەبای لە رێگای تۆرباینەکانی وزەی باوە بەرهەمهێناوە ، کە کارەبای 19 ملیۆن یەکەی نیشتەجێبوونی ئەو وڵاتە دابین دەکات ، ئەوەیش بە گۆڕانێکی گرنگ لە پیشەسازی وزەی با لە ئەمریکا دادەندرێت . گەشەی وزەی با لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەم ساڵانەی دواییدا، خێرا بووە و لە ساڵی 2012 ی زایینیدا گەیشتووەتە 60 گیگاوات. ئەو پیشەسازییە ، بەهۆی ئەوەی چەند ساڵێکە کۆنگرێس داشکاندنی باجی حکومەتی فیدرالیی ، بۆ بەرهەمهێنانی وزەی با درێژ ناکاتەوە بە شێوەیەکی کاتی راگیرا، بەڵام بودجەی فیدرالی کە لە لایەن باراک ئۆبامای سەرۆکی ئەمریکاوە واژۆ کراوە. لە کۆتایی ساڵی 2010 دا ، رێژەی بەرهەمهێنانی کارەبا لە رێگای وزەی باوە ، لە هەموو جیهاندا یەکسان بوو بە 197 گیگاوات ، بەڵام ئێستا وزەی با لە جیهاندا توانای بەرهەمهێنانی 430 تراوات کاژێر وزەی ئەلیکتریکی بەشێوەی ساڵانە هەیە کە خۆی 2.5%ی رێژەی بەکارهێنانی کارەبای جیهانە . لە ماوەی 5 ساڵی رابردوودا ، گەشەی مامناوەندی ساڵانەی توانای با لە جیهاندا 6.27% بووە و چاوەڕوان دەکرێت ئەو رێژەیە لە ساڵی 2018 بۆ بەرهەمهێنانی وزەی ئەلیکتریکی بگاتە 8% . دانیمارک بە رێژەی 20% ، پۆرتوگال بە رێژەی 18% ، ئیسپانیا  16% ، ئایرلەندا 14% و ئەڵمانیا بە رێژەی 09% لە ریزی پێشەوەی ئەو وڵاتانەدان کە لە رێگەی وزەی باوە کارەبا بەرهەمدەهێنن.

دروستکردنی کارەبا لە رێگەی باوە پێویستی بە ژنراتۆرێکە  کە لە رێگەی میلێکی درێژ کە توانای راگرتنی ئەو ژنراتۆرەی هەبێت لە شوێنێک دادەنرێت کە بەردەوام با بیگرێتەوە. بۆ نموونە دەتوانین ئەو وزەیە بۆ ئەو شوێنانە ئیستیفادە بکەین کە کارەبای نیشتیمانی پێناگات یان ئەوەی کە خەرجێکی زیادی دەوێت بۆ حکوومەت . ئاسانترین رێگە ئەوەیە کە لەم وزەیە کەڵک وەرگیرێت . کوردستان دەتوانێت لە هەردوو وزەی رۆژ و باوە کەڵک وەرگرێت . هەرچی کارەبای زیاتر بوێت دەبێت ئەندازەی ژنراتۆرەکە گەورەتر بێت . سەرەرای ئەوە دەبێت لە جۆرە باتریەک کەڵک وەرگێرێت کە قەبارەی بە رادەی هێزی ژنراتۆرەکە بێت .

لێرەدا ڤیدیویەک دادەنێم کە شێوەی بنەرەتی چۆنیەتی کارکردنی ژنراتورێکی وزەی با بە ئێمە نیشان دەدا.