فەلسەفەی جوانی و وزەبەخشیی خاکی کوردستان: دیالێتیکی "بوون" لە نێوان
تاراوگە و نیشتماندا
پێشەکی: نامۆیی جەستە
و حزوری ڕۆح
مرۆڤ کاتێک لە نیشتمانەکەی
دادەبڕێت، دەکەوێتە ناو دۆخێکی فەلسەفییەوە کە پێی دەوترێت "نامۆیی ئۆنتۆلۆژی".
ئێمە وەک کوردانی تاراوگە، جەستەمان لە شارە سارد و مۆدێرنەکانی ئەورووپایە، بەڵام
"بوونی ڕاستەقینە"مان لە جۆگەکانی گوند، لوتکە تەمگرتووەکانی زاگرۆس و دەشتە
زێڕینەکانی جەزیرە و گەرمیان بەجێماوە. وەک مارتن هایدیگەر دەڵێت: "زمان ماڵی
بوونە
کوردستان: جوگرافیایەکی
پیرۆز و مێژوویەکی تاڵانکراو
کوردستان لە ڕووی
مێژووییەوە بەشێکی سەرەکیی "مانگی بەپیت" (Fertile Crescent) بووە. لێرەوە یەکەمین چەخماخەی شارستانییەت و کشتوکاڵ لێدراوە.
مێژوونووسانی وەک "گزینۆفۆن" لە کتێبی (کۆچی دە هەزار کەسەکە)دا کاتێک بە
کوردستاندا تێدەپەڕێت، باس لە هێز و شکۆ و جوانیی سروشتی ئەم خاکە دەکات.
هەر چوار پارچەی کوردستان، هەر یەکەیان خاوەن سیمایەکی مێتافیزیکیی تایبەتن:
باکوور: بە لوتکەی
سیپان و ئاراراتەوە، سیمبۆلی خۆڕاگریی بەردینە. لێرە بەرد و مرۆڤ یەک دەگرن بۆ پاراستنی
شکۆ.
ڕۆژهەڵات: نیشتمانی
شیعر و فەلسەفە و شاخە بەرزەکانی شاهۆ و داڵاهۆیە؛ ئەو شوێنەی کە سروشت تێیدا دەبێتە
تەسەوف.
باشوور: ناوەندی
پێکبەستنی دەشت و چیا، زێی بچووک و گەورە، کە هەمیشە وەک ناوەندی قوربانیدان و بەخشندەیی
ماوەتەوە.
ڕۆژئاوا: دەشتاییەکی
بێ کۆتایی و زێڕین، کە گەنم و ئازادی تێیدا بەیەک دەگەن.
فەلسەفەی "نەفرەتی
جوانی" و داگیرکاری
بۆچی داگیرکەران
دەست لەم خاکە هەڵناگرن؟ لێرەدا دەگەینە چەمکی "پارا دۆکسی جوانی". جوانیی
کوردستان تەنیا لە ڕوواڵەتدا نییە، بەڵکو لە "وزەبەخشی" (Grandeur) و دەوڵەمەندییەکەیدایە. داگیرکەر نەک تەنیا بۆ خاک و ئاو، بەڵکو بۆ دزینی
"ڕۆحی" ئەم خاکە هاتووە. ئیمانوێل کانت دەڵێت: "جوانی شتێکە بەبێ بەرژەوەندی
چێژی لێ دەبینرێت"، بەڵام داگیرکەری کوردستان بە پێچەوانەوە، چاوی لە هەموو بستێکی
ئەم خاکەیە وەک کاڵایەکی ئابووری و سیاسی. ئەم بەهەشتەی خودا بە ئێمەی بەخشیوە، بووەتە
هۆکاری ئەوەی هەمیشە لە ناو جەرگەی ئاگردا بین.
ئیرادە و نیشتمانپەروەری:
تێپەڕاندنی ئایدیۆلۆژیاکان
کاتێک نیشتمان لە
مەترسیدا دەبێت، فەلسەفەی "بوونی نەتەوەیی" دەبێتە باڵاترین ئایین. ئایینەکان
و ئایدیۆلۆژیاکان گەردونین و دەکرێت بگۆڕدرێن، بەڵام "خاک" تاکە ڕاستییەکی
نەگۆڕە. بۆ ئەوەی کوردستان بپارێزین، دەبێت "ئیرادەی هێز" لە خۆماندا دروست بکەین. نیشتمانپەروەری لێرەدا نابێتە ڕەگەزپەرستی، بەڵکو دەبێتە
"بەرگرییەکی پیرۆز" بۆ پاراستنی ئەو جوانییەی کە سروشت پێی بەخشیووین. تەنیا
کاتێک نیشتمان دەبێتە چەقی بیرکردنەوەمان، دەتوانین لە ژێر چەپۆکی داگیرکەران ڕزگارمان
بێت.
خوێنی شەهید و فەلسەفەی
ژیانەوە
سروشتی کوردستان
تەنیا بە ئاو و باران سەوز نابێت، بەڵکو پەیوەندییەکی ئەندامی (Organic) لە نێوان "خوێن" و "گوڵ"دا هەیە. هەر
بستێکی ئەم خاکە کە خوێنی شەڕڤان و پێشمەرگەیەکی لێ ڕژاوە، لە بەهاردا دەبێتە
"گوڵاڵە سوورە". ئەمە تەنیا وەسفێکی شاعیرانە نییە، بەڵکو گۆڕانی "ماددە"یە
بۆ "مانا". ڕۆحی شەهیدان لە ناو ڕەنگی ڕوەکەکان و بۆنی خاکەکەدا بە نەمری
دەمێنێتەوە. هەر بۆیەش تاڵانی و کاولکاریی داگیرکەران نەیتوانیوە و ناتوانێت ئەم جوانییە
بکوژێت؛ چونکە جوانییەک کە بە خوێن ئاودرابێت، ڕەگەکەی لە ناو ئەبەدییەتدایە.
ئەنجامگیری؛
ئێمەی کوردانی هەندەران،
ئەرکێکی مێژووییمان لەسەرە: نەک تەنیا یادکردنەوەی نیشتمان، بەڵکو گواستنەوەی
"مەزنیی کوردستان" بۆ ویژدانی جیهان. کوردستان تەنیا جوگرافیایەک نییە، بەڵکو
مانیفێستۆیەکی جوانی و بەرگرییە. با ئیرادەمان هێندە بەهێز بێت کە نیشتمان بکەینە ناسنامەی
یەکەم و کۆتاییمان، چونکە وەک فەیلەسوفەکان دەڵێن: "مرۆیی بێ نیشتمان، وەک باڵندەیەکی
بێ ئاسمان وایە، فڕینی هەیە بەڵام ئاسۆیەکی نییە بۆی بگەڕێتەوە."
کوردستان، ئەو بەهەشتەیە
کە پاراستنی، ئەرکێکی فەلسەفی، ئەخلاقی و نەتەوەییە.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر