پارادۆکسی دیموکراسیی رۆژئاوایی و ڕەگداکوتانی فاشیزم: خوێندنەوەیەکی
ڕەخنەیی بۆ ئۆپۆزسیۆنی ناوەندگەرا و پاشەکشەی میدیای کوردی لە
رۆژهەڵاتی کوردستان
پێشەکی:
ئێمە لە سەردەمێکدا
دەژین کە "جەنگی وێنە و گوتار" جێگەی جەنگە کلاسیکییەکانی گرتۆتەوە. وەک
چاودێرێکی سیاسی و ئەکادیمی، تێبینی دیاردەیەکی نامۆ دەکەم؛ ئەویش ئەوەیە کە چۆن ئەو
هێزە ئۆپۆزسیۆنانەی (فارس، تورک و عەرەب) کە وڵاتەکانیان کردووەتە دۆزەخ بۆ گەلانی
تر و بەتایبەت بۆ گەلی کورد، دوای دەیان ساڵ ژیان و پەروەردەبوون لەناو جەرگەی دیموکراسیی
رۆژئاوادا، هێشتا نەک هەر نەگۆڕاون، بەڵکو گوتارێکی فاشیستیی توندتر و مۆدێرنتریان
بەرهەم هێناوەتەوە. ئەم وتارە هەوڵێکە بۆ شیکردنەوەی ئەم پارادۆکسە و تیشکخستنە سەر
لاوازییەکانی گوتاری میدیایی کورد لەم ململانێیەدا.
یەکەم: فەلسەفەی "فاشیزمی دیاسپۆرا" و شکستی سیستەمی رۆژئاوا لە گۆڕینی
هزر
جێگەی پرسیارێکی قووڵە؛ بۆچی سیستەمە ئازاد و لیبراڵەکانی ئەوروپا و ئەمریکا
نەیانتوانیوە کاریگەری بخەنە سەر هزری ئەو سیاسییە ئۆپۆزسیۆنانەی کە لەوێ
گەورە بوون؟
لە ڕوانگەی فەلسەفەی
سیاسییەوە، ئەمە دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کە ئەم لایەنانە دیموکراسییان تەنها وەک
"ئامرازێکی تەکنیکی" بۆ گەیشتن بە دەسەڵات قبوڵە، نەک وەک "بەهایەکی
مرۆیی" بۆ داننان بە مافی "ئەویتر". ئەوان لە وڵاتانی رۆژئاوا سوود
لە ئازادیی رادەربڕین وەردەگرن بۆ ئەوەی پەرە بە گوتارێکی "تەک-ڕەهەندی"
و ناوەندگەرا بدەن. ئەمە جۆرێکە لە "کۆلۆنیالیزمی فیکریی پێچەوانە"؛ واتە
بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا و ئازادیی رۆژئاوا بۆ سەپاندنەوەی فاشیزمی ڕۆژهەڵاتی. ئەمانە
لە ناوەوەدا هێشتا لەژێر هەژموونی چەمکی "دەوڵەت-نەتەوەی سەدەی نۆزدەهەم"دان،
کە تێیدا فرەچەشنی وەک هەڕەشە بۆ سەر یەکپارچەیی دەبینرێت.
دووەم: نموونەی په
هلەوی؛ مێدیا وەک ئامرازی "شۆردنەوەی مێژوو"
وەک نموونەیەکی بەرچاو،
کوڕی شا و لایەنگرانی کە تا دوێنێ لە پەراوێزی سیاسەتدا بوون، ئەمڕۆ بە هۆی دوو هۆکارەوە
گەراونەتەوە مەیدان:
سەرمایەی دزراو:
بەکارهێنانی ئەو سامانە زەبەلاحەی لە باوکیانەوە بۆیان ماوەتەوە بۆ کڕینی ویژدانی میدیایی.
هێزی میدیا: ئەوان
توانیویانە میدیایەکی پرۆفیشناڵ و سەکۆی تەلەفزیۆنی گەورە دروست بکەن کە کار لەسەر
"هەست و سۆز"ی جەماوەر دەکات نەک "عەقڵ". ئەوان خەریکی بەرهەمهێنانەوەی
هەمان ئەو وێنە شۆڤێنییەن کە باپیر و باوکی بە زەبری تۆپ و تفەنگ دەیانویست بیسەپێنن،
بەڵام ئەمجارەیان بە بەرگێکی شیک و دیموکراسیخوازانە. ئەمە مەترسییەکی گەورەیە، چونکە
دەیانەوێت "کورد" و نەتەوەکانی تر جارێکی تر بخەنەوە ژێر ڕکیفی ناوەندێکی
فاشیست.
سێیەم: قەیرانی میدیای کوردی؛ لە "بازنەی تەسکی حیزبایەتییەوە" بۆ گۆشەگیریی
نیشتمانی..
لە بەرامبەر ئەم
هێرشە میدیاییە توندەی ناوەندگراکان، میدیای کوردی (بەتایبەت لە رۆژهەڵاتی کوردستان)
لە چەقبەستووییەکی ترسناکدا دەژی. لێرەدا ڕەخنەی سەرەکیم ئەوەیە:
خۆخۆریی میدیایی:
میدیای پارتییە کوردییەکان لەبری ئەوەی ببنە سەکۆیەکی "نیشتمانی" بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی
گوتاری فاشیستی، بوونەتە میدیایەکی "لۆکاڵی و حیزبی" تەسک. ئەوان تەنها بۆ
ئەندامانی خۆیان قسە دەکەن، نەک بۆ کۆمەڵگا و جیهانی دەرەوە.
نەبوونی ستراتیژی
"کاریگەری": کاتێک میدیاکەت نەتوانێت تەنانەت لایەنگرانی خۆت ڕابکێشێت، چۆن
دەتوانیت کاریگەری بخەیتە سەر تاکی فارس یان ڕای گشتیی جیهانی؟ ئێمە لە سەردەمی
"شەڕی پرۆپاگەندە"داین، بەڵام گوتاری میدیایی ئێمە هێشتا لە قۆناغی
"شیوەن و مەزڵوومییەت"دا ماوەتەوە، نەک "هێز و بەدیل".
چوارەم: بۆچی کورد
نەیتوانیوە لە بازنەی حیزبی دەرباز بێت؟
ئەمە کێشەیەکی فەلسەفی
و پێکهاتەییە. کورد لە رۆژهەڵات نەیتوانیوە "بەرژەوەندیی نەتەوەیی" بخاتە
سەرووی "بەرژەوەندیی حیزبی". ئەم پەرتەوازەییە وای کردووە کە سەنگ و قورسایی
کورد لە هاوکێشە داهاتووەکانی ئێراندا لە ئاستی پێویستدا نەبێت. تا ئەو کاتەی کورد
خاوەنی "ژوورێکی عەقڵیی هاوبەش" و "میدیایەکی نەتەوەیی یەکگرتوو"
نەبێت، ناتوانێت ڕووبەڕووی ئەو فاشیزمە مۆدێرنە ببێتەوە کە لە رۆژئاواوە مەکینە میدیاییەکانیان
بەگەڕ خستووە.
ئەنجامگیری و پێشنیاز:
بۆ ئەوەی لە داهاتووی
ناوچەکەدا نەبینە قوربانیی رێککەوتنی هێزە ناوەندگراکان و رۆژئاوا، پێویستە:
داڕشتنەوەی گوتاری
میدیایی: دەرچوون لە زمانی حیزبی و بەکارهێنانی زمانی سەردەمیانە (بەتایبەت بە زمانی
فارسی و ئینگلیزی) بۆ پووچەڵکردنەوەی پڕوپاگەندەی فاشیستەکان.
دروستکردنی لۆبی
ئەکادیمی: کورد دەبێت لە ناوەندە فیکرییەکانی رۆژئاوادا بیسەلمێنێت کە "دیموکراسیی
راستەقینە" لە ئێران و ناوچەکەدا تەنها لە ڕێگەی داننان بە مافی نەتەوەکانەوە
دەبێت، نەک گەڕانەوە بۆ دیکتاتۆریەتی پاشایەتی یان ئایینی.
تێپەڕاندنی
"فەلسەفەی قوربانی": ئێمە دەبێت وەک هێزێکی خاوەن پڕۆژە دەرکەوین، نەک تەنها
وەک نەتەوەیەکی ستەملێکراو کە داوای بەزەیی لە رۆژئاوا دەکات.
ئەمە جەنگی
"ئیرادە و هۆشیاری"یە، و ئەوەی میدیای بەهێزتر و پلانی وردتری هەبێت، براوەی
کۆتایی دەبێت. چاوەڕوانی لە سیستەمی رۆژئاوا بۆ گۆڕینی هزری فاشیستەکان بێسوودە، تەنها
هێزی یەکگرتووی خۆمان و میدیایەکی نیشتمانیی کارا دەتوانێت هاوکێشەکە بگۆڕێت.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر