ناونیشانی تێز: زانیاری
وەک بنەمای ئاسایشی نەتەوەیی؛ دامەزراندنی ناوەندی کوردی بۆ توێژینەوەی ستراتیژی و
سۆسیۆلۆژیای "ئەویتر"
١. کورتەی تێز (Abstract)
ئەم پڕۆژەیە پێشنیاری
دامەزراندنی دامەزراوەیەکی ئەکادیمی-ستراتیژی دەکات کە ئامانجی سەرەکیی بریتییە لە
گۆڕینی "زانیاری" بۆ "هێز". لە جیهانی هاوچەرخدا، سەرکەوتنی وڵاتان
تەنها بە چەک نییە، بەڵکو بە تێگەیشتنە لە سایکۆلۆژیا، کلتور، و پەیکەری کۆمەڵایەتی
نەیارەکان. لێرەوە، کورد پێویستی بە دامەزراوەیەک هەیە کە "نەتەوەکانی دەوروبەر"
بە شێوەیەکی زانستی بخوێنێتەوە بۆ ئەوەی سیاسەتی دەرەوەی خۆی لەسەر بنەمای واقیع (Realpolitik) دابڕێژێت، نەک لەسەر بنەمای دروشم و سۆز.
٢. کێشەی توێژینەوە (Problem Statement)
کورد لە مێژووی نوێدا زۆرجار بووەتە "قوربانیی نەزانی" (The Victim of Ignorance). ئەم نەزانییە لە دوو ئاستدایە:
ئاستی ناوخۆ: نەبوونی داتای ورد لەسەر تواناکانی خۆمان.
ئاستی دەرەکی: تێنەگەیشتن
لە سایکۆلۆژیا و ستراتیژیی وڵاتانی داگیرکەر.
نموونەی "شۆڕشی
ڕۆژئاوا" و دروشمی "برایەتی گەلان" نیشانیدا کە کاتێک هێزێکی سیاسی
بەبێ خوێندنەوەی سۆسیۆلۆژیای عەرەبی ناوچەکە و بێ متمانەیی مێژوویی مامەڵە دەکات، پتانسیلێکی
گەورەی نەتەوەیی بە فیڕۆ دەدات و لە کۆتاییدا ڕووبەڕووی خیانەتی ستراتیژی دەبێتەوە.
٣. چوارچێوەی تیۆری (Theoretical Framework)
ئەم پڕۆژەیە پشت بە دوو تیۆری سەرەکی دەبەستێت:
تیۆری مەعریفە و دەسەڵات (Michel Foucault): کە دەڵێت "زانین هێزە". هەرکەسێک زانیاریی زیاتری لەسەر بەرامبەرەکەی هەبێت، توانای کۆنترۆڵکردنی زیاتری هەیە.
تیۆری عەسەبیەت (Ibn Khaldun): بۆ تێگەیشتن لەوەی چۆن خێڵ و مەزهەب لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا
دەبنە بزوێنەری دەسەڵاتی سیاسی.
٤. پایە ستراتیژییەکانی زانکۆ پێشنیارکراوەکە
پێویستە ئەم دامەزراوەیە لەسەر ئەم بەشانە کار بکات:
ئەلف: بەشی "نەیارناسی" (Adversary Studies)
سۆسیۆلۆژیای تورکیا: خوێندنەوەی ململانێی کەمالیزم و ئیسلامیزم، و کاریگەریی عەقڵییەتی پانتۆرانیزم لەسەر پرسی کورد.
ئێرانناسیی ستراتیژی: لێکۆڵینەوە لە ئەزموونی ئێران لە دروستکردنی "بریکاری ناوخۆیی" (Proxy Forces) و چۆنیەتی بەکارهێنانی کلتور بۆ هەژموونی سیاسی.
سایکۆلۆژیای عەرەب:
جیاکردنەوەی عەقڵییەتی دەشتەکی (الأعراب) لە عەقڵییەتی شارستانی، و خوێندنەوەی پێگەی
"کورد" لە کولتوری عەرەبیدا (لە ئەدەب، ئایین و مێژوویانەوە).
بە: دیپلۆماسیی زانیاری (Information Diplomacy)
پەروەردەکردنی کادرێک
کە تەنها زمان نەزانێت، بەڵکو "کۆدی کلتوری" وڵاتانی دەوروبەر بزانێت. کاتێک
دیپلۆماتێکی کورد لەگەڵ بەرپرسێکی تورک یان عەرەب دادەنیشێت، دەبێت لە ڕێگەی مێژوو
و ئایین و خاڵە لاوازەکانیانەوە قسەیان لەگەڵ بکات.
ج: ڕەتکردنەوەی ئایدۆلۆژیا سۆزدارییەکان
ئەرکی ئەم ناوەندە
ئەوەیە کە "سیاسەتی کوردی" پاک بکاتەوە لەو تێزە چەواشەکارانەی کە لەگەڵ
واقیعی کۆمەڵایەتی ناوچەکە یەکناگرنەوە (وەک برایەتییەکی بێ مەرج کە لەسەر حیسابی خاکی
نیشتمان بێت).
٥. میتۆدۆلۆژیای کارکردن (Methodology)
کۆکردنەوەی داتا (Big Data): دروستکردنی ئەرشیفێکی گەورە لەسەر هەموو خێڵ، کەسایەتی، و حزبەکانی وڵاتانی دراوسێ.
توێژینەوەی مەیدانی: ناردنی توێژەر بە ناسنامەی جیاواز بۆ ناو قوڵایی وڵاتانی دەوروبەر بۆ تێگەیشتن لە گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتییەکان.
سیناریۆسازی (Scenario Planning): داڕشتنی سیناریۆ بۆ ٥٠ ساڵی داهاتوو؛ بۆ نموونە: "ئەگەر
ڕژێمی سووریا گۆڕا، پێگەی کورد چۆن دەبێت؟"
٦. دەرئەنجام و ئامانجی کۆتایی (Expected Outcomes)
پاراستنی نەوەکانی داهاتوو: چیتر نەوەکانی دوای ئێمە نابنە سووتەمەنی بۆ دروشمی بریقەدار.
سەربەخۆیی بڕیار: کاتێک کورد خاوەنی داتا بێت، دەتوانێت هاوپەیمانییەکانی لەسەر بنەمای بەرژەوەندیی نەتەوەیی هەڵبژێرێت، نەک لە ژێر فشاری وڵاتان.
لە قوربانییەوە بۆ
کارەکتەر: گۆڕینی کورد لە نەتەوەیەک کە تەنها "پلانە ١٠٠ ساڵەییەکان"ی لەسەر
جێبەجێ دەکرێت، بۆ نەتەوەیەک کە خۆی بەشێکە لە داڕشتنی نەخشەی ناوچەکە.
پوختەی ئەکادیمی:
ئەم پڕۆژەیە داوا
دەکات کە "زانکۆ" لە کوردستاندا لە شوێنێکی بڕوانامەبەخشینەوە بگۆڕێت بۆ
"ناوەندی مێشک"
(Think Tank) کە پارێزگاری
لە مانەوەی نەتەوەیی دەکات. وەک چۆن دیتمان لە سۆشیال میدیا و تی ڤیەکاندا کە عەرەبەکانی
رەقە و دێرەزورتەنانەت قەبری مردوەکانیان کە لە تەنیشت و ریزی شەڤانانی کورد بوون، هەڵدایەوە ، گواستنەوەی تەرمی عەرەبەکان لە تەنیشت
شەرڤانان تەنها ڕووداوێکی ئاسایی نییە، بەڵکو "پەیامێکی سۆسیۆلۆژی" قووڵە
کە دەڵێت: "ئێمە تەنانەت لە مردنیشدا لەگەڵتان نین"؛ بۆیە پێویستە کوردیش
فێری ئەم "واقیعییەتە" بێت و ستراتیژیی خۆی لەسەر بنەمای ئەم ڕاستیانە دابڕێژێت.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر