پێشنیازێک بۆ یەکێتیی نەتەوەیی لەژێر سێبەری ئاڵای
دایکدا
ئاڵا بۆ هەر نەتەوەیەک تەنها هێمایەکی سیاسی نییە،
بەڵکو "ڕۆحی نیشتمان" و چوارچێوەی کۆکەرەوەی هەموو ئەو بەها کلتوری،
مێژوویی و فەلسەفییانەیە کە نەتەوەیەک لەسەری ڕێککەوتووە. بۆ ئێمەی کورد، کە بەهۆی
جوگرافیایەکی دابەشکراوەوە لەگەڵ کێشە یاسایی و سیاسییەکاندا دەست و پەنجە نەرم
دەکەین، پێویستمان بە "ژێرییەکی دیزاین" هەیە کە بتوانێت هەم یەکپارچەیی
نەتەوەیی بپارێزێت و هەم تایبەتمەندی هەر پارچەیەک وەک قەوارەیەکی یاسایی بناسێنێت.
پێشنیازەکەی من لێرەدا کورت دەبێتەوە لەم چەند خاڵەدا:
１. ئاڵای دایک (ئاڵای کوردستانی گەورە):
ئەو ئاڵایەی ئێستا لە باشووری کوردستان
دەشکێتەوە (سێ ڕەنگی سوور، سپی، سەوز لەگەڵ خۆرە ٢١ تیشکییەکە)، وەک "ئاڵای
دایک" و مەرجەعی نەتەوەیی بێ هیچ دەستکارییەک دەمێنێتەوە. ئەم ئاڵایە هەڵگری
فەلسەفەیەکی قووڵی ئایینی و کلتورییە (بە تایبەت خۆرەکە کە هێمای ڕووناکی و
ژیانەوەیە لە فەلسەفەی یەزدانی مێهریدا) و نابێت دەستکاری ناوکەکەی بکرێت.
２. هێما هەرێمییەکان (بۆ چارەسەری یاسایی):
بۆ ئەوەی هەر پارچەیەکی کوردستان خاوەن
ناسنامەیەکی یاسایی بێت کە لە وڵاتانی داگیرکەردا کەمتر ڕووبەڕووی قەدەغەکردن
ببێتەوە، پێشنیاز دەکەم لە گۆشەی سەرەوەی لای چەپ (لەسەر ڕەنگی سوور)، هێمایەکی
ئەندازەیی سپی و زۆر سادە زیاد بکرێت کە تەنانەت منداڵێکی بچووکیش بتوانێت وێنەی
بکێشێت:
- باکووری
کوردستان: هێمای سێگۆشەیەکی
سپی
(وەک
ئاماژەیەک بۆ جوگرافیای چیا بەرزەکانی وەک ئاگری و سیپان، کە هێمای خۆڕاگری و
بەرزیی ئەم پارچەیەن.)
- باشووری
کوردستان: هێمای چوارگۆشەیەکی
سپی
) وەک گوزارشتێک لە قەڵا دێرینەکان و سەقامگیری و دامەزراوەیی، کە ئێستا ناوەندی بڕیاری سیاسیی نەتەوەکەیە.(
. ڕۆژهەڵاتی کوردستان: هێمای ئەستێرەیەکی چوارپەڕی سپی
✦
( وەک هێمای تیشکی زانست، شیعر و کلتوری دەوڵەمەندی ڕۆژهەڵات کە هەمیشە وەک ئەستێرەیەکی ڕێنیشاندەر بۆ پارچەکانی تر درەوشاوەتەوە.(
- ڕۆژئاوای
کوردستان: هێمای دوو
هێڵی ئاسۆیی سپی
) وەک گوزارشتێک لە دەشتە پڕ بەرەکەتەکانی
جزیرە و کۆبانی، کە هێمای یەکسانی و پیت و فەلسەفەی ژیانە).
３. فەلسەفەی ئەم پێشنیازە:
ئەم پێشنیازە لەسەر بنەمای "یەکێتی
لەناو فرەییدا" داڕێژراوە. دانانی هێماکان لەناو ڕەنگی سووردا، ئاماژەیە بۆ
ئەوەی کە ناسنامەی هەر پارچەیەک بە خوێن و قوربانییەکانی مێژووی خۆی نەخشێنراوە.
کاتێک منداڵێک لە باکوور یان ڕۆژئاوا سەیری ئەم ئاڵایە دەکات، هەست دەکات ئەمە
ئاڵای نەتەوەییەکەیەتی (ئاڵای دایک)، بەڵام ئەو هێمایە بچووکە هەستی شۆوناسی
ناوخۆیی و یاسایی بۆ دروست دەکات.
لە کۆتاییدا، ئەمە تەنها پێشنیازێکە بۆ گفتوگۆ، بە ئامانجی ئەوەی ئاڵاکەمان لە دەستی قەدەغەکردن ڕزگار بکەین و بیکەینە زمانێکی جیهانی کە هەموو پارچەکان لەژێر یەک چەتری "ڕەنگین"دا کۆبکاتەوە، بەبێ ئەوەی دەستکاری لە قووڵایی فەلسەفی ئاڵای دایکدا بکەین.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر