وەرچەرخانێکی ستراتیژی لە مێژووی خەباتی ڕۆژهەڵاتی کوردستان:
خوێندنەوەیەک بۆ هاوپەیمانیی پێنج قۆڵی
وەک چاودێرێکی سیاسی و وردبین لە مێژووی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی
کورد، پێم وایە ڕاگەیاندنی ئەم هاوپەیمانییە لە نێوان پێنج لایەنی سەرەکیی ڕۆژهەڵاتی
کوردستان (پارتی ئازادیی کوردستان، پارتی ژیانی ئازادی کوردستان، حیزبی دێموکراتی کوردستانی
ئێران، سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران، و کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان)، تەنها ڕێککەوتنێکی
سیاسیی ئاسایی نییە، بەڵکو "بونیادنانەوەی نەزمێکی نوێی سیاسییە" لە جوگرافیای
زاگرۆسدا.
لێرەدا شرۆڤەی خۆم بۆ ئەم بەیاننامەیە لە چوار ڕەهەندی سەرەکیی
ئەکادیمیدا کورت دەکەمەوە:
١. تێپەڕاندنی
"پەرتەوازەیی ستراتیژی" و دروستکردنی بلۆکێکی یەکگرتوو
لە زانستی سیاسیدا، یەکێک لە گەورەترین ئاستەنگەکانی بەردەم
بزووتنەوە نەتەوەییەکان "پەرتەوازەیی ناوخۆییە" کە ڕێگە بە ڕێژیمە دیکتاتۆرەکان
دەدات درێژە بە تەمەنی خۆیان بدەن. ئەم بەیاننامەیە نیشانمان دەدات کە هێزە کوردییەکان
گەیشتوونەتە ئەو بڕوایەی کە "شەرعییەتی سیاسی" تەنها لە مێژووەوە نایەت،
بەڵکو لە "یەکگرتوویی مەیدانی"یەوە دێت. کۆکردنەوەی ئایدۆلۆژیای جیاواز
(لە لیبراڵ دێموکراتەوە تا چەپی کۆمەڵایەتی و ئایینی) لە ژێر یەک چەتری سیاسی، نیشانەی
گەیشتن بە قۆناغی **"پراگماتیزمی نەتەوەیی"**یە.
٢. گۆڕینی پارادایم:
لە "بەرگری"یەوە بۆ "ئیدارەدانی قۆناغی گواستنەوە"
ئەم بەیاننامەیە چیتر تەنها باسی مەزڵوومییەتی کورد و تاوانەکانی
کۆماری ئیسلامی ناکات (کە ئەمانە ڕاستین)، بەڵکو بە زمانێکی دەوڵەتەواری باسی
"قۆناغی گواستنەوە" و "داڕشتنەوەی ئێرانی داهاتوو" دەکات. ئەمە
نیشانەی ئەوەیە کە کورد خۆی وەک ئەکتەرێکی سەرەکی و بڕیاردەر لە داهاتووی ڕۆژهەڵاتی
ناوەڕاست دەبینێت، نەک تەنها وەک کەمینەیەکی ناڕازی. جەختکردنەوە لەسەر "دیاریکردنی
مافی چارەنووس"، گەڕانەوەیە بۆ بنەماکانی یاسای نێودەوڵەتی و شەرعییەت بەخشین
بە داخوازییەکانی گەلی کورد لە ئاستی جیهانیدا.
٣. مۆدێرنیتەی
سیاسی: ژن، ژینگە، و سێکۆلاریزم
ئەوەی ئەم هاوپەیمانییە لە هاوپەیمانییە کلاسیکییەکانی پێشوو
جیا دەکاتەوە، گونجاندنی داواکارییە نەتەوەییەکانە لەگەڵ بەها جیهانییە مۆدێرنەکان.
کاتێک لە بەیاننامەکەدا باس لە "یەکسانی ژن و پیاو"، "پاراستنی ژینگە"
و "سیستەمی سێکۆلار" دەکرێت، ئەمە تەنها دروشم نییە؛ بەڵکو ئەمە وەڵامێکی
زیرەکانەیە بۆ ئەو "خەیاڵە هاوبەشەی" کە دوای شۆڕشی (ژن، ژیان، ئازادی) لە
ئێران و کوردستان دروست بووە. کورد لێرەدا خۆی وەک نوێنەری پێشکەوتووترین مۆدێلی کۆمەڵایەتی
لە ناوچەکەدا دەناسێنێت.
٤. گوتاری هاوبەش
بەرامبەر بە "ناوەندگەرایی"
بەیاننامەکە پەیامێکی ڕوونی تێدایە بۆ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی
و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی: هەر هاوپەیمانییەک لەگەڵ لایەنەکانی تر، دەبێت لەسەر بنەمای
"بە ڕەسمی ناسینی مافی نەتەوەکان" بێت. ئەمە ڕەتکردنەوەی هەر جۆرە جێگرەوەیەکی
دیکتاتۆرییە کە بیەوێت لە ژێر ناوی "پەهلەوی" یان هەر ناوێکی تر، دیسان مافی
کورد پێشێل بکاتەوە. ئەمە جۆرێکە لە "پەیمانی کۆمەڵایەتی نوێ"
(Social Contract) کە تێیدا کورد مەرجی پێشوەختەی بۆ دیموکراسییەتی ڕاستەقینە
داناوە.
ئەنجامگیری و ڕاسپاردە:
من وەک چاودێرێک، پێم وایە ئەم هاوپەیمانییە دەتوانێت ببێتە
"قەڵغانی پاراستنی دەستکەوتەکان" و "نەخشەڕێی ڕزگاری". گرنگیی
ئەم هەنگاوە لەوەدایە کە "ناوەندی دیالۆگ"ی کردووە بە بنەما، ئەمەش واتای
ئەوەیە کە بڕیارەکان بە عەقڵانیەت و لێک تێگەیشتن دەدرێن. ئەگەر ئەم هێزانە بتوانن
ئەم "گوتارە یەکگرتووە" بگوازنەوە بۆ ناو شەقام و کایە دیپلۆماسییەکان، ئەوا
ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەبێتە بزوێنەری سەرەکیی گۆڕانکارییە گەورەکان لە ئێران و ناوچەکەدا.
ئەم هاوپەیمانییە نیشانیدا کە کورد لە ڕۆژهەڵات، چیتر تەنها
ناڕەزایەتی دەڕنابرێت، بەڵکو "بەدیلێکی سیاسی و دێموکراتیک" پێشکەش بە جیهان
دەکات.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر