سیاسەت؛ کایەی تێفکرینە نەک گۆڕەپانی جنێودان
خوێندنەوەیەک بۆ فەوزای شرۆڤەی سیاسی لە کوردستان لە ژێر
ڕۆشنایی زانستی دانوستاندن
دەستپێک: هەمووان بوون بە سیاسی!
لە کاتێکدا جیهان بەدەست "پۆپۆلیزمی دیجیتاڵی"یەوە
دەناڵێنێت، لە کوردستان دۆخەکە قووڵتر و ئاڵۆزترە. بەهۆی ئەو بارودۆخە ناهەموارەی کە
بەسەر هەر چوار پارچەی کوردستاندا هاتووە ،لە جەنگی سەربازی و ناسەقامگیری ئابوورییەوە
تا دەگاتە ستەمی سیاسی، وایکردووە تاک بە تاکی کۆمەڵگە، لە چایخانەکانەوە تا سەکۆکانی
فەیسبووک و تیکتۆک، خۆیان وەک "شیکەرەوەی سیاسی" ببینن. بەڵام پرسیارە جەوهەرییەکە
ئەوەیە: ئایا هەڵگرتنی مۆبایلێکی هۆشمەند، واتا هەڵگرتنی هۆشیارییەکی سیاسی
دەگەیەنێت؟
وانەیەک لە "کریس واس" و هونەری دانوستاندن
کریس واس (Chris Voss)،
دانوستاندنکاری پێشووی FBI لە
کتێبە بەناوبانگەکەیدا (Never Split the Difference)، جەخت لەوە دەکاتەوە کە هیچ بڕیارێکی گرنگ و هیچ دانوستاندنێکی سەرکەوتوو
بەبێ ناسینی قووڵی مرۆڤەکان، کلتوورەکان و پێکهاتەکان ئەنجام نادرێت. ئەو دەڵێت:
"پێش ئەوەی بچیتە ناو هەر گفتوگۆیەک، دەبێت مێژوو، زمان، روحیاتی خەڵک و ئابووری
ئەو لایەنە بزانیت."
ئەمە ڕێک ئەو خاڵەیە کە لە کوردستانی ئەمڕۆدا ون بووە.
سیاسەت لای ئێمە لە "هونەری گەیشتن بە بەرژەوەندی نەتەوەیی"یەوە گۆڕاوە بۆ
"هونەری شکاندنی یەکتری". سیاسەت بووەتە شوێنێک بۆ بەتاڵکردنەوەی گرێ دەروونیەکان (Psychological Discharge) نەک
بەرپرسیارێتی فکری.
کوردستان و تەڵەی "سیاسەتی هەست وسۆزی"
لە هەر چوار پارچەی کوردستان، بەهۆی بوونی فشارە دەرەکییەکان
و دەستێوەردانی وڵاتانی هەرێمی، هاووڵاتیی کورد بەردەوام لە دڵەراوکێدایە. ئەم دڵەراوکێیە
وایکردووە کە:
بەکارهێنانی جنێو لەبری بەڵگە: لە سۆشیاڵ میدیای کوردی،
ئەوەی دەنگی بەرزتر بێت و جنێوی ناشیرینتر بدات، وا دەردەکەوێت کە "سیاسیتر"
بێت.
دروستکردنی دوژمنی ناوخۆیی: لەبری ئەوەی شرۆڤە بۆ پلانەکانی
داگیرکەران بکرێت، تانە و تەشەر دەگیرێتە لایەنە ناوخۆییەکان.
پاشکۆیی بێ ئاگا: زۆرێک لەو قسانەی بەناوی شرۆڤەوە دەکرێن،
تەنها دووبارەکردنەوەی ئەجێندای دەزگا هەواڵگرییەکانی وڵاتانی دراوسێیە کە دەیانەوێت
تاکی کورد ناهۆشیار و پەرتبێت.
پەنابردن بۆ سەنتەرەکانی توێژینەوە (Research Centers)
بۆ ئەوەی لەم فەوزایە ڕزگارمان بێت، پێویستە جیاوازی بکەین
لە نێوان "پۆستی فەیسبووک" و "ڕاپۆرتی سەنتەرێکی توێژینەوە". جیهان
بەبێ تێفکرینی زانستی بەڕێوە ناچێت. بۆ نموونە، سەنتەرە جیهانییەکانی وەک:
Chatham
House (چاتام هاوس): کە جەخت لەسەر دیپلۆماسی و تێگەیشتنی
قووڵی بەرژەوەندییەکان دەکاتەوە.
Brookings
Institution: کە سیاسەت وەک زانستێکی تەواوکاری (ئابووری،
کۆمەڵناسی، مێژوو) دەبینێت.
لە ناوخۆشدا، پێویستە زیاتر گوێ لە ناوەندە ئەکادیمییەکانی
وەک سەنتەری لێکۆڵینەوەی ڕووداو (RRC) یان
ئینستیتیوتی مێری (MERI) بگیرێت،
نەک ئەو کەسانەی تەنها بە هاوارکردن لە شاشەکانەوە دەر دەکەون.
بەراوردکاری نێوان دوو مرۆڤی سیاسی:
تاکی سیاسیی هۆشیار تاکی سیاسیی هەستیار (توندڕەو)
دەخوێنێتەوە و بەراورد دەکات زوو
توڕە دەبێت و بڕیار دەدات
گومان دەکات و پرسیار دەپرسێت بەدوای جنێودان و
شکاندندا دەگەڕێت
بیر دەکاتەوە پێش ئەوەی قسە بکات دەبێتە ئامرازی دەستی
سیاسەتی بێگانە
بەدوای لۆژیک و بەڵگەدا دەگەڕێت بەدوای
دروشم و هەستی کاتیی دەگەڕێت
کۆتایی: سیاسەت بە موبایل ناکرێت!
دەبێت ئەمە وەک ئەسڵێکی فکری وەربگرین: "بە مۆبایلی
ئایفۆن نابیتە سیاسەتمەدار؛ بە خوێندنەوە، (عەقڵ) و گفتوگۆی ژیرانە دەبیتە سیاسی."
کوردستان لەم قۆناغە هەستیارەدا، پێویستی بە پیاوان و
ژنانی سیاسی هەیە کە ئەهلی "تێفکرین" بن نەک ئەهلی "هەراوزورنا".
ئەگەر بڕیارە داهاتوویەک بۆ نەوەکانمان بنیاد بنێین، دەبێت لە مێشکە ئاگا و هۆشیارەکانەوە
دەست پێ بکەین، نەک لە زمانە توند و تیژ و پڕ لە قینەکان.
سیاسەت بەرپرسیارێتییەکی فکرییە، نەک خاڵیکردنەوەی گرێ
دەروونییەکان. با فێربین چۆن بیر بکەینەوە، پێش ئەوەی قسە بکەین.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر