فەلسەفەی کەزی: لە پیرۆزیی زاگرۆسەوە بۆ بەرگری لە ناسنامە
خوێندنەوەیەک بۆ ململانێی بەهاکانی شاخ و بیابان
پێشەکی: کەزی وەک دەقێکی مێژوویی
کەزیی ژنی کورد، تەنها کۆمەڵە تاڵە پرچێکی ڕاکشاو بەسەر
شانەکاندا نییە، بەڵکو لە ڕوانگەیەکی ئەنتۆلۆژییەوە (بووگەرناسی)، بریتییە لە ڕیزبەندیی
مێژوویی و بەردەوامیی ژیان لەسەر خاکی زاگرۆس. ئەگەر لە فەلسەفەی کۆندا "پەت"
یان "تەون" هێمایەک بێت بۆ بەستنەوەی زەوی بە ئاسمان، ئەوا کەزیی ژنی کورد
ئەو تەونە ئەفسانەییەیە کە نەوەکانی کورد بە ڕابردوو و داهاتووەوە دەبەستێتەوە.
یەکەم: کەزی لە میتۆلۆژیا و ئایینی یارساندا (پیرۆزیی
گیسێ داڵگ)
لە قووڵایی کولتووری کوردەواریدا، بە تایبەت لە ئایینی
یارسان (کاکەیی) و ناوچەکانی کرماشان و لوڕستان، "گیسێ داڵگ" (کەزیی دایک)
بەرزترین پلەی پیرۆزیی هەیە. لە ڕووی سۆسیۆلۆژییەوە، کاتێک مرۆڤی کورد سوێند بە کەزیی
دایکی دەخوات، ئەو سوێندە دەبێتە "بەڵێننامەیەکی بوونی" کە هیچ گومانێک هەڵناگرێت.
بۆچی کەزی؟ چونکە کەزی هێمای "شەرەف" نییە بەو
مانا پیاوسالارییەی لە ناو کلتووری بیاباندا هەیە، بەڵکو هێمای "ڕەسەنایەتی و
پەروەردە و میهرەبانی"یە. بڕینی کەزی لە کولتووری زاگرۆسدا وەک سوکایەتی سەیر
نەکراوە، بەڵکو وەک "کارەساتێکی گەردوونی" بینراوە. کاتێک ژنێک لە شیندا
کەزیی خۆی دەبڕێت، واتە پەیوەندیی خۆی لەگەڵ جوانیی جیهان دەپچڕێنێت. لێرەوەیە کە دەستدرێژی
بۆ سەر کەزیی شەرڤانێک، تەنها تاوانێکی جەنگی نییە، بەڵکو هێرشە بۆ سەر پیرۆزترین نیشانەی
شارستانییەتیی زاگرۆس.
دووەم: بەراوردی کولتووری زاگرۆس و فاشیزمی بیابان
لێرەدا ڕووبەڕووی دوو پارادایمی دژبەیەک دەبینەوە:
کولتووری زاگرۆسی: کە تێیدا ژن "کەدوانە" و
"پارێزەری ئاگر" و "خاوەن کەزیی پیرۆز"ە.
کولتووری بیاباننشینی (ئەعڕابی): کە مێژووەکەی پڕە لە
"وەئدی کچان" (زیندووبەچاڵکردن) و سەیرکردنی ژن وەک "کەنیزە" و
"غەنیمەی جەنگ".
ئەو عەرەبە توندڕەوانەی (داعش و پاشماوەکانی جۆلانی) کە
ئەمڕۆ کەزیی کچە کورد وەک شانازیی جەنگیی نیشان دەدەن، لە ڕاستیدا گوزارشت لە
"نیهیلیزمێکی بیابانی" دەکەن. ئەوان چونکە خۆیان بێ مێژوو و بێ ناسنامەی
جێگیرن، دەیانەوێت ناسنامەی بەرامبەرەکەیان (کە لێرەدا ژنی کوردە) لەڕێگەی بڕینی کەزییەوە
بشێوێنن. ئەمە جەنگێکی سێمۆتیکییە (نیشانەناسی)؛ بڕینی پرچ، هەوڵێکە بۆ بڕینی پیوەندیی
کورد بە خاکەکەیەوە.
سێیەم: "خڵتەی حەوت فاشیزم" و مەترسییەکانی
سەر ڕۆژاوا
ئەو هێزە تیرۆریستییانەی ئەمڕۆ لە عەفرین و سەرێکانی و
ناوچەکانی تری ڕۆژاوا پاشەکشە بە کورد دەکەن، تەنها گروپێکی چەکدار نین، بەڵکو ئەوانە
"پوختەی تاقیکردنەوە فاشیستییەکان"ی ناوچەکەن، ئەمانە حەوت جار فاشیست و
حەوت جار نامەردترن، چونکە ئەوان جێگرەوەی (داعش، بەعس، ئیخوان، قاعیدە، تەعەسوبی قەبەلی، ناسریزم و
ناسیۆنالیزمی تورکی)ن.
ئەمانە "حەرامزادەی مێژوو"ن؛ چونکە هیچ پرەنسیپێکی
ئەخلاقیی جەنگ نایانگرێتەوە. ئەگەر بەعس تەنها لە ڕووی سیاسییەوە فاشیست بوو، یان داعش
تەنها لە ڕووی ئاینییەوە، ئەوا گروپەکانی جۆلانی و هاوشێوەکانیان، هەموو ئەو فاشیزمانەیان
لە یەک جەستەدا کۆکردووەتەوە.
چوارەم: ڕەخنەی ناوخۆیی و "کوردە ئیسلامییەکان"
لێرەدا دەبێت بە ڕاشکاوی بپرسین: چۆن دەکرێت کەسانێک وەک
عەلی قەرەداغی یان لایەنە ئیسلامییەکان، لە ئاست بڕینی کەزیی کچە کوردێکدا بێدەنگ بن
یان پاساو بۆ ئەو فاشیزمە بێننەوە کە لە ژێر پەردەی ئاییندا ئەنجام دەدرێت؟ ئەمە
"نامۆبوونی نەتەوەیی"یە. کاتێک ئایدیۆلۆژیای هاوردەکراو دەبێتە پێشەنگ، مرۆڤی
کورد پیرۆزیی "گیسێ داڵگ"ی لەبیر دەچێتەوە و دەبێتە پاشکۆی فاشیزمێک کە تینووی
خوێنی خۆیەتی.
پێنجەم: کەزی وەک توندترکردنی گرێی یەکگرتوویی
تاکە وەڵامی ستراتیژی بۆ ئەم دۆخە، گەڕانەوەیە بۆ
"کوردایەتییەکی پەتی". وازهێنان لە هەموو ئەو ئایدیۆلۆژیا "ئاسمانی
و زەمینی"یانەی کە کورد دەکەنە قوربانیی بەرژەوەندیی نەتەوەکانی تر.
کەزیی بڕاوی کچە شەرڤانێک، نابێت تەنها وەک خەمێک ببینرێت،
بەڵکو دەبێت ببێتە "مانیفێستی سەربەخۆیی". دەبێت سەرکردایەتی سیاسیی کورد
لە هەر چوار پارچە، تێبگەن کە لایەنی بەرامبەر باوەڕیان بە هیچ جۆرە ئاشتی و پێکەوەژیانێک
نییە.
دەرەنجام: تاڵێک لە کەزی وەک قیبلەنمای سیاسی
پەیام بۆ سەرکردەکانی ڕۆژاوا و تەواوی کوردستان ئەوەیە:
لە هەر دانیشتنێکی سیاسی و لە هەر سەنگەرێکی شەڕدا، با "تاڵێک لەو کەزییە بڕاوە"تان
لەبەرچاو بێت. ئەوە تەنها پرچ نییە، ئەوە مێژوویەکە سوکایەتی پێکراوە، ئەوە "گیسێ
داڵگ"ە کە توندترین سوێندی کوردی لەسەر دامەزراوە.
کورد کاتێک ڕزگاری دەبێت کە تێبگات "دوژمنی حەوت جار فاشیست" بە زمانی گوڵ و دیموکراسی تێناگات؛ تەنها بە یەکگرتووییەک تێدەگات کە وەک تێکهەڵکێشیی تاڵەکانی کەزیی ژنێکی زاگرۆسی، پچڕانی مەحاڵ بێت.
کەزیی داڵگمان، قەڵغانی دەستمانە و سەربەخۆیی تاقە ڕێگەی گەڕانەوەی شکۆمانە
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر