لە نێوان ستالینگرادی ئومێد و دمدمی ناسنامەدا: خوێندنەوەیەکی فەلسەفی بۆ
خۆڕاگریی کورد لە حەلەب
پێشەکی: جەنگی بوون و نەبوون
ڕووداوەکانی ئەم دواییەی شاری حەلەب، تەنیا گۆڕانکارییەکی
سەربازی یان جوگرافی نەبوون لە نەخشەی سووریادا، بەڵکو گەیشتنە لوتکەی ململانێیەکی
"بوونیادی" (Existential) بوون.
کاتێک باس لە خۆڕاگریی گەڕەکەکانی شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە دەکەین، باس لە دۆخێکی دەگمەن
دەکەین لە مێژووی هاوچەرخدا کە تێیدا "ئیرادەی مرۆڤ" دەبێتە تەنیا قەڵغان
بەرامبەر بە هاوپەیمانییەکی پۆڵایینی هێزە هەرێمییەکان.
١. فەلسەفەی "دمدم"؛
زیندووبوونەوەی ئارکیتاپی خۆڕاگری
چواندنی حەلەب بە "قەڵای دمدم" لە لایەن کوردەوە،
قووڵاییەکی فەلسەفی گەورەی هەیە. لە فەلسەفەی مێژوودا، هەندێک ڕووداو وەک "ئارکیتاپ"
(نموونەی باڵا) دووبارە دەبنەوە. قەڵای دمدم لە هۆشیاریی کوردیدا تەنیا جەنگێکی دۆڕاو
نییە، بەڵکو هێمایە بۆ "سەروەریی ئەخلاقی".
لە حەلەب، شەڕڤانان گەیشتنە ئەو بڕوایەی کە "ژیان
بەبێ شکۆ، مردنێکی درێژخایەنە". ئەوان مۆدێلێکیان نیشانی جیهان دا کە تێیدا
"شکست لە مەیداندا" دەبێتە "سەرکەوتن لە مێژوودا". ئەمە هەمان
ئەو فەلسەفەیەیە کە دەڵێت: کاتێک هەموو ڕێگاکانی کشانەوە دەبەسترێن، تەنیا ڕێگایەک
دەمێنێتەوە ئەویش بەرەو پێشەوە و بەرەو نەمانی شکۆمەندانەیە.
٢. پارادۆکسی ئایین
و ئەخلاق: بێدەنگیی جیهانی ئیسلامی
ئەوەی جێگەی تێڕامانە، بێدەنگیی ڕەها و تەنانەت پاڵپشتیی
هەندێک لایەنی ئیسلامییە بۆ ئەو گروپانەی هێرشیان کردە سەر حەلەب. لێرەدا ڕووبەڕووی
"قەیرانی ئەخلاقی" دەبینەوە لە جیهانی ئیسلامیدا. کورد وەک نەتەوەیەک کە
مێژوویەکی درێژی لە خزمەتی ئیسلامدا هەیە، جارێکی تر بووە قوربانیی "ئیسلامی سیاسیی
ئامرازگەرایانە".
ئەو گروپانەی بە ناوی ئایینەوە هێرشیان کرد، ئایینیان
کردە "ئایدۆلۆژیایەکی داگیرکەر" بۆ سڕینەوەی ئەوی تر. بێدەنگیی جیهانی ئیسلامیش
نیشانەی ئەوەیە کە چەمکی "ئوممەتی ئیسلامی" لە بەردەم بەرژەوەندییە نەتەوەییەکانی
تورکیا و دەوڵەتانی تری ناوچەکەدا، بە تەواوی ڕووخاوە و تەنیا وەک دروشمێکی بێناوەرۆک
ماوەتەوە.
٣. سۆسیۆلۆژیای خیانەت
و مۆدێلی پێکەوەژیان
خیانەتی ئەو عەشایەرە عەرەبانەی کە ساڵانێک کورد پاراستبوونی،
لایەنێکی تراژیدی و سۆسیۆلۆژیی قووڵی هەیە. کورد لە ڕۆژئاوا پڕۆژەیەکی پێشکەش کرد بە
ناوی "نەتەوەی دیموکرات" و "پێکەوەژیانی گەلان". بەڵام ڕووداوەکانی
حەلەب دەریانخست کە "بونیادی عەشایەری" و "هەستی ناسیۆنالیستیی عەرەبی"
هێشتا لە ژێر کاریگەریی پروپاگەندەی دەوڵەت - نەتەوەدایە.
ئەمە وانەیەکی فەلسەفییە: "ئەو دەستەی نانی دەرخوارد
دەدەیت، مەرج نییە نانەکە بپارێزێت ئەگەر پەروەردەی ئازادیی وەرنەگرتبێت." ئەم
خیانەتە نیشانی دا کە کورد لە گەمارۆیەکی دوولایەنەدایە: گەمارۆی سەربازیی دوژمن و
گەمارۆی کۆمەڵایەتیی دراوسێی ناپاک.
٤. حەلەب و کۆبانی؛
لە جەنگی جیهانییەوە بۆ جەنگی تەنهایی
ئەگەر کۆبانی "ستالینگراد" بووبێت، چونکە جیهان
بۆ بەرژەوەندیی خۆی لە دژی داعش هاوکاری کرد، ئەوا حەلەب "جەنگێکی ڕووت و بێپەنا"
بوو. لە حەلەب هیچ هاوپەیمانییەک لە ئاسمانەوە نەبوو، هیچ کامێرایەکی جیهانی بۆ گواستنەوەی
ڕاستییەکان نەبوو.
ئەمە "تەنهاییەکی فەلسەفییە". کورد لە حەلەب
تێگەیشت کە لە یارییە گەورەکاندا، مرۆڤایەتی و ماف تەنیا کارتێکی فشارن. شەڕی حەلەب
سەلماندی کە کورد دەبێت "هێزی ناوەکی" خۆی بونیاد بنێت، چونکە ویژدانی جیهانی
تەنیا کاتێک بەئاگا دێت کە بەرژەوەندییەکانی بکەونە مەترسییەوە.
دەرئەنجام: مێژوویەک کە نانووسرێتەوە، بەڵکو دەژرێت
خۆڕاگریی یەک هەفتەیی ئەو کچان و کوڕانە بەرامبەر بە سوپایەک
و دەیان گرووپی توندڕەو، گۆڕینی هاوکێشەی "هێز" بوو بۆ هاوکێشەی "باوەڕ".
ئەوان ئەگەرچی لە ڕووی سەربازییەوە کشانەوە، بەڵام لە ڕووی مێژووییەوە قەڵایەکی تریان
لە ویژدانی نەتەوەییدا بونیاد نا.
حەلەب سەلماندی کە "قەڵای دمدم" تەنیا شوێنێکی
جوگرافی نییە لە ورمێ، بەڵکو بارودۆخێکی دەروونییە کە کورد لە هەر شوێنێک بێت، کاتێک
دەخرێتە نێوان هەڵبژاردنی "کۆیلایەتی" یان "مردن"، مردنێکی بەشکۆ
هەڵدەبژێرێت کە دەبێتە هەوێنی ژیان بۆ نەوەکانی دواتر. ئەمەیە فەلسەفەی خۆر، کە هەرگیز
لە شمشێر ناترسێت.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر