شیکارییەکی فەلسەفی و جیۆپۆلیتیکی بۆ پەیامەکانی ئیمرالی: لە ئاگاهی
نەتەوەییەوە بەرەو سەروەریی سەربەخۆ
پێشەکی
پەیامەکانی عەبدوڵا ئۆجالان لە زیندانی ئیمرالی
(٢٠٢٥)، لە ساتەوەختێکی مێژووییدا دێن کە ناوچەکە لەبەردەم "داڕشتنەوەی
نەخشەی جیۆپۆلیتیکی" نوێدایە. ئەم پەیامانە تەنها گوزارشتێکی سیاسی نین،
بەڵکو گەڕانەوەیەکی فەلسەفییە بۆ چەمکی "کەینونەی کورد" لەناو ململانێی
جەمسەرەکاندا. لێرەدا، زیندان وەک شوێنێکی فیزیکی نابێتە بەربەست لەبەردەم
"تێڕامانی ستراتیژی"، بەڵکو دەبێتە تاقیگەیەک بۆ خوێندنەوەی دوورمەودای
مێژوو.
١. فەلسەفەی ئاگاهی
و ڕەتکردنەوەی "ئامرازی بوون" (Agency vs. Instrumentalization)
یەکێک لە تەوەرە سەرەکییەکانی ئەم پەیامانە،
هۆشداریدانە لە مەترسی "بەکارهێنانی کورد وەک کارتێکی گوشار" لەلایەن
پڕۆژە دەرەکییەکانەوە (پڕۆژەی ئیبراهیمی یان هیلالی شیعی). لە ڕوانگەیەکی
ئەکادیمییەوە، ئۆجالان جەخت لەسەر "سەروەریی فیکری" دەکاتەوە. ئەو پێی
وایە هەر دەستکەوتێک ئەگەر لەسەر بنەمای پێویستیی هێزە جیهانییەکان بێت، کاتی
دەبێت. ئازادیی ڕاستەقینە لای ئەو، لە "ئاگاهی"
(Consciousness) نەتەوەییەوە دەست پێ دەکات؛ واتە
کورد دەبێت خۆی ببێتە "بکەر" (Subject) نەک
تەنها "ئامراز" (Object) لە
پلانی ئەوانی تردا.
٢. قەیرانی
"نەتەوە-دەوڵەت" و مۆدێلی دیموکراسیی ناوچەیی
ئۆجالان لە خوێندنەوەیەکی فەلسەفیدا بۆ سیستەمی
جیهانی، ئاماژە بەوە دەکات کە مۆدێلی "نەتەوە-دەوڵەتی توندڕەو"
گەیشتووەتە بنبەست. ئەو پێشنیازی "دیموکراسیی ناوچەیی و کۆمەڵگەی مەدەنی
بەهێز" دەکات. ئەمە بەو مانایەیە کە هێزی ڕاستەقینەی کورد لە "ڕێکخستنی
ناوخۆیی" و "بنیاتنانی ژێرخانی کۆمەڵایەتی"دایە. لێرەوە، پرسی کورد
لە کێشەیەکی "ئەمنی" دەوڵەتانەوە دەگۆڕێت بۆ کێشەیەکی "ماف و
بوون" کە هیچ هێزێک نەتوانێت نادیدەی بگرێت.
٣. یەکگرتوویی
گوتار: کلیلی تێپەڕاندنی "لۆزان"
ئەو قۆناغەی ئێستا کە وەک "پۆست-لۆزان" (Post-Lausanne) وەسف دەکرێت،
پێویستی بە تێپەڕاندنی پارچەپارچەیی سیاسی هەیە. لە ڕووی ئەکادیمییەوە، نەتەوەیەک
کە خاوەنی "گوتارێکی یەکگرتوو" (Unified Discourse) نەبێت،
ناتوانێت لەسەر مێزی دانوستانە مێژووییەکان جێگەی ببێتەوە. پەیامەکەی ئۆجالان
ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە پرسی کورد لە تورکیا، سووریا و پارچەکانی تر، یەک یەکەی
ئۆرگانییە و ناتوانرێت لە یەکتر جیا بکرێنەوە.
ئەنجامگیری: بەرەو سەربەخۆییەکی بونیادی و ناوخۆیی
لە کۆتاییدا، دەتوانین بگەینە ئەو ئەنجامە ئەکادیمی و
فەلسەفییەی کە: تاکە ڕێگەی دەربازبوونی گەلی کورد لە تەڵەی جیۆپۆلیتیکی ناوچەکە،
بەرزکردنەوەی ئاستی "هۆشیاری و ئاگاهی نەتەوەیی"یە لە هەموو پارچەکانی
کوردستان.
ئەم ئاگاهی دەبێتە هەوێنی دروستبوونی "گوتارێکی
نەتەوەیی یەکگرتوو" کە بەرژەوەندییە باڵاکانی گەل بخاتە سەروو بەرژەوەندییە
حیزبی و ناوچەییەکان. سەربەخۆیی کوردستان، وەک چەمکێکی فەلسەفی و سیاسی، تەنها
کاتێک زامن دەکرێت و دەبێتە ئەمری واقیع کە:
پشت بە هێزی ناوخۆیی ببەستێت: چونکە هەوڵی دەرەکی
هەمیشە گرێدراوی بەرژەوەندییە و بە گۆڕانی هاوسەنگییەکان، کورد دەکرێتە قوربانی.
یەکگرتوویی سیاسی و جەماوەری: بەبێ یەکێتییەکی
ناوخۆیی کە هەموو پارچەکان لە دەوری ستراتیژێکی هاوبەش کۆ بکاتەوە، هەر دەستکەوتێک
لە مەترسیدا دەبێت.
بەکورتی، پەیامەکانی ئیمرالی بانگەوازێکن بۆ ئەوەی کورد لەبری چاوەڕوانیکردنی
"میهرەبانیی دەوڵەتان"، ڕوو لە خۆی بکات و لە ڕێگەی "ئاگاهی ویەکگرتوویی"یەوە، مێژوویەکی نوێ بنووسێتەوە کە تێیدا سەربەخۆیی و ئازادی، بەرهەمی ئیرادەی ناوخۆیی بن نەک ڕێککەوتنی نێودەوڵەتی.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر