لە دابەشکردنی خاکەوە بۆ یەکخستنی ئاسمان: میدیا وەک
ئەندازیاریی ساڕێژکردنەوە و ستراتیژیی "بەخۆماڵیکردنی جیهانگیری"
پێشەکی: برینی جوگرافیا و دابڕانی مەعریفی
لە مێژووی هاوچەرخی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، پرسی کورد
تەنها چیرۆکی قوربانیی دابەشکاریی جوگرافی نییە کە بە هێڵە ڕاستەکان و
ئەندازیارییە کۆلۆنیالییەکەی سایکس-پیکۆ کێشرابێت، بەڵکو قوربانیی پرۆسەیەکی
سیستماتیکی "دابڕانی مەعریفی و ئۆنتۆلۆجی" بووە. کۆلۆنیالیزم و
دەوڵەت-نەتەوە سەردەستەکان، هاوتەریب لەگەڵ پارچەکردنی خاک، هەوڵی
"تێکشکاندنی یادەوەریی بە کۆمەڵ "
(Fragmentation of Collective Memory)یان
داوە.
بەهۆی سەختیی تۆپۆگرافیای ناوچەکە و
هەژاریی سەپێندراوەوە، شاخەکان لە جیاتی ئەوەی پرد بن، بوون بە دیواری بەرز لە
نێوان پارچەکاندا. ئەم دابڕانە فیزیکییە دەرگای بۆ نامۆبوون (Alienation) کردەوە، تا ئەو
ئاستەی سیاسەتی "توانەوە" (Assimilation) وەک
میکانیزمێک بۆ سڕینەوەی ناسنامە کاری دەکرد و کوردبوونی دەخستە پەراوێزی
بیرچوونەوەوە.
شۆڕشی دیجیتاڵی و دیاردەی گڵۆکاڵیزەیشن (Glocalization)
سەدەی بیست و یەکەم و هاتنی تەکنۆلۆژیا، وەرچەرخانێکی
"پەرادایم"ی (Paradigm Shift) لە
دۆزی کورددا دروستکرد. لێرەدا دەبێت چەمکی (Glocalization) یان
"بەخۆماڵیکردنی جیهانگیری" وەک کلیلی تێگەیشتن لەم دۆخە نوێیە بهێنینە
کایەوە.
"گڵۆکاڵیزەیشن" تێکەڵەیەکە لە (Global) و (Local)؛ بۆ کورد ئەمە مانای ئەوەیە: بەکارهێنانی
ئامراز و پلاتفۆرمە جیهانییەکان (وەک ئینتەرنێت، تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و
تەکنۆلۆژیای پەیوەندی) بۆ خزمەتکردن و بەهێزکردنی ناوەرۆک و ناسنامەی خۆماڵی (Local).
کورد توانیویەتی ئەم چەمکە لە
بەرژەوەندیی خۆی بەکاربهێنێت بەم شێوەیە:
1.
بەجیهانیکردنی
ئازاری خۆماڵی: لە
ڕێگەی ئەم پرۆسەیەوە، کورد چیتر پێویستی بە دەرگا داخراوەکانی میدیای فەرمیی
دەوڵەتان نییە. تراژیدیای شەنگال یان بەرخودانی کۆبانی، لە ساتەوەختێکدا دەبنە
مانشێتی جیهانی.
2.
بەخۆماڵیکردنی
تەکنۆلۆژیای جیهانی: کورد
ئامرازە مۆدێرنەکانی وەرگرتووە و "کورداندوویەتی"؛ واتە کردوویەتی بە
مینبەرێک بۆ بوژاندنەوەی زاراوەکان، پاراستنی فۆلکلۆر و دروستکردنی "هۆشیاریی
نەتەوەیی پان-کوردستانی". وەک بێنێدیکت ئەندەرسۆن لە "کۆمەڵگە
خەیاڵکراوەکان"دا ئاماژەی پێدەدات، نەتەوە لە ڕێگەی میدیاوە هەست بە یەکتر
دەکەن؛ ئێستا "کۆمەڵگەی دیجیتاڵی" ئەو هەستەی لە خەیاڵەوە بۆ واقیع
گواستۆتەوە.
لە "پەرچەکردار"ەوە بۆ "کردار":
یەکخستنی ئاسمان بە دیدێکی ستراتیژی
خاڵی جەوهەریی و وەرچەرخانی ڕاستەقینە لێرەدایە:
میدیای کوردی دەبێت لە بازنەی "کاردانەوە" (Reaction) دەربچێت
و ببێتە خاوەنی "کردە" (Action).
تائێستا بەشێکی زۆری میدیای کوردی لەسەر بنەمای
"ڕووداو-تەوەر" (Event-driven) کاری
کردووە؛ واتە چاوەڕێ دەکات داگیرکەر هێرش بکات یان کارەساتێک ڕووبدات، ئینجا دەست
بە گریان و هاوار دەکات (گوتاری قوربانی). بەڵام "یەکخستنی ئاسمان"
پێویستی بە میدیایەکە کە "پرۆسە-تەوەر"
(Process-driven) بێت و خاوەنی ئەجێندای
پێشوەختە بێت.
بۆ ئەوەی ئاسمانی کوردستان (فەزای سایبەری و میدیایی)
ببێتە دەوڵەتێکی مەعریفیی سەربەخۆ، دەبێت ئەم هەنگاوە ستراتیژیانە بنێت:
١. دروستکردنی
گۆڕەپانی گشتی (Public Sphere): بەپێی
بۆچوونی (یۆرگن هابەرماس)، گۆڕەپانی گشتی شوێنی دیالۆگی عەقڵانییە. میدیای کوردی
دەبێت ئەو سەکۆیە بێت کە کورد لە هەموو پارچەکانەوە بەشدار بن لە دروستکردنی
"بڕیاری نەتەوەیی"، نەک تەنها گواستنەوەی هەواڵی مەرگ.
٢. دیپلۆماسیی
دیجیتاڵی وەک بکەر (Subject): لە
جیاتی ئەوەی کورد لە سۆشیاڵ میدیا تەنها "بەرکەر"
(Object) بێت کە هەواڵی لەسەر دەکرێت، دەبێت
ببێتە "بکەر" کە خۆی گێڕانەوەکان
(Narratives) دروست دەکات. کاتێک جیهان دەبینێت
کورد خاوەنی یەک گوتاری یەکگرتوو و یەک داواکارییە، ناچار دەبێت وەک "یەک
نەتەوە" مامەڵەی لەگەڵ بکات.
٣. دامەزراوەسازیی
مەعریفی: لەبری
ئەوەی چاوەڕێی ڕێپێدانی دەوڵەتان بین بۆ خوێندن، لە ئاسمان (ئینتەرنێت) گەورەترین
زانکۆ و ئەرشیفی نەتەوەیی دابمەزرێنرێت. ئەمە دەسەڵاتی نەرم (Soft Power)ی کورد دروست
دەکات کە هیچ هێزێکی زەمینی ناتوانێت ڕێگری لێ بکات.
مەترسییەکان: جەنگی نەوەی چوارەم و پێویستیی
"فیلتەری هۆشیاری"
دوژمنانی کورد لەم قۆناغەدا بێکار نین. ئەوان لە
ڕێگەی جەنگی نەوەی چوارەم (Fourth-generation warfare) و
سوپای ئەلیکترۆنییەوە، هەوڵ دەدەن ئەو درزانەی سەر نەخشە بگوازنەوە بۆ ناو عەقڵی
تاکەکان. بۆیە ستراتیژیی میدیایی کورد دەبێت خاوەنی سیستەمێکی بەرگریی مەعریفی بێت
کە ڕێگە نەدات جیاوازییە زاراوەیی و ناوچەییەکان بکرێنە ئامرازی لێکترازان.
دەرەنجام: لە وەحییەوە بۆ واقیعی سیاسی
تەکنۆلۆژیا و چەمکی
(Glocalization) ئەو دیارییە مێژووییەن
کە دەرفەتیان بە کورد داوە تا "زەمان و مەکانی" لێکدابڕاو پێکەوە گرێ
بداتەوە. مەرجی سەرکەوتن ئەوەیە کورد لە میدیادا لە ڕۆڵی "قوربانییەکی
نیگەران"ەوە بگۆڕێت بۆ "ئەندازیارێکی خاوەن دید".
ئەگەر کورد بتوانێت لە فەزای دیجیتاڵیدا، یەکێتییەکی
ڕۆحی و کولتووری لەسەر بنەمای پڕۆژە و کردار
(Action) دروست بکات، ئەوا ئەم یەکێتییە وەک
"نەخشەڕێگایەک" دادەبەزێتە سەر زەوی. کاتێک ئاسمان (هزر و ستراتیژی
میدیایی) یەکی گرت، زەوی (جوگرافیا و سیاسەت) ناچارە ملکەچی ئەو ئیرادەیە بێت و
"کوردستانی خەیاڵکراو" دەبێتە "کوردستانی واقیعی".
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر